ارزش 20 پهنه معدنی هنوز مشخص نیست

زینب غضنفری

محمود فاطمی عقدا، رییس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، در پاسخ به پرسش عصر اقتصاد درباره ارزش ۲۰ پهنه معدنی تازه در هشت استان گفت: ارزش این ذخایر تا تکمیل اکتشافات تفصیلی و صدور پروانه کشف مبهم است. سازمان در تلاش است با ارایه اطلاعات پایه، ریسک سرمایه گذاری را برای بخش خصوصی کاهش دهد.

وی افزود: ارزش اقتصادی بیست پهنه معدنی تازه شناسایی شده در هشت استان، تا تکمیل اکتشافات تفصیلی و صدور پروانه کشف قابل اعلام نیست؛ سازمان همزمان با ارایه داده های پایه، برای کاهش ریسک سرمایه گذاری بخش خصوصی برنامه ریزی کرده است.

به گزارش عصر اقتصاد، صبح امروز نشست خبری محمود فاطمی عقدا، رییس سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، با حضور اصحاب رسانه ناسایی شده در هشت استان این نشست، آخرین وضعیت بیست محدوده معدنی شناسایی شده در هشت استان و مسیر تبدیل این محدوده ها از داده های اولیه زمین شناسی به سرمایه گذاری و معدن فعال تشریح شد.

ابهام در ارزش گذاری بیست پهنه تازه، تصویر روشنی از گره قدیمی معدن ایران است؛ ثروت زیر خاک تا پایان اکتشاف تفصیلی و صدور پروانه، هنوز در مرز احتمال می ماند

فاطمی عقدا در پاسخ به پرسش عصر اقتصاد درباره برآورد ارزش اقتصادی این ذخایر و زمان تبدیل آنها به معدن فعال اظهار کرد: مطالعات انجام شده تاکنون تنها به شناسایی پتانسیل های معدنی و مناطق امیدبخش منجر شده است. در این مرحله، هنوز امکان اعلام ارزش اقتصادی دقیق این محدوده ها وجود ندارد، زیرا این کار به اکتشافات تکمیلی و تفسیری نیاز دارد.

وی گفت: زمانی می توان ارزش مشخصی برای این محدوده ها اعلام کرد: مطالعات اکتشافی تکمیل شده باشد، گزارش کشف تهیه شود و در نهایت پروانه اکتشاف صادر شود. در آن مرحله، میزان ذخیره معدنی، کیفیت و کمیت ذخیره و مشخصات دقیق هر محدوده روشن خواهد شد.رییس سازمان زمین شناسی تاکید کرد: تا پیش از رسیدن به این مرحله، هرگونه عددسازی یا برآورد قطعی درباره ارزش این ذخایر، دقیق و کارشناسی نیست. به گفته او، داده های فعلی در حد شناسایی اولیه است و هنوز برای تبدیل این اطلاعات به برآورد اقتصادی نهایی زود است.

کاهش ریسک برای ورود بخش خصوصی

فاطمی عقدا با اشاره به رویکرد تازه سازمان برای فعال کردن سرمایه گذاری در بخش معدن گفت: سازمان زمین شناسی با تکیه بر اطلاعات پایه ای که در اختیار دارد، در پی تعریف بسته های سرمایه گذاری نوین است تا ریسک ورود بخش خصوصی به حوزه اکتشاف کاهش یابد.

رییس سازمان زمین شناسی اعلام کرد بیست پهنه معدنی شناسایی شده در هشت استان، هنوز فقط مناطق امیدبخش هستند و ارزش اقتصادی آنها پس از تکمیل مطالعات فنی روشن می شود

وی افزود: اکتشاف معدنی ذاتا پرریسک است و اگر اطلاعات پایه به اندازه کافی دقیق و قابل اتکا نباشد، بخش خصوصی تمایل کمتری برای ورود به این حوزه خواهد داشت. به همین دلیل، سازمان می کوشد با ارایه داده های معتبر، جذابیت سرمایه گذاری در اکتشاف را افزایش دهد.

او گفت: هدف از این بسته ها آن است: سرمایه گذار با شناخت بهتر از محدوده ها وارد میدان شود و بخشی از ریسک های ابتدایی اکتشاف کاهش یابد. این رویکرد می تواند زمینه را برای حضور موثرتر بخش خصوصی در کشف و توسعه ذخایر معدنی فراهم کند.

ایران و ثروت زیر خاک

معاون وزیر صمت با اشاره به ظرفیت های معدنی ایران گفت: کشور ما با داشتن یک درصد جمعیت جهان، از هفت درصد ذخایر معدنی جهان برخوردار است. این ظرفیت، ایران را به یکی از کشورهای مهم در حوزه منابع معدنی تبدیل کرده و می تواند در توسعه اقتصاد معدن و کاهش وابستگی به نفت نقش افرین باشد.

وی افزود: بر اساس امار سال ۲۰۲۴، ایران پس از روسیه، امریکا، عربستان و کانادا، پنجمین کشور ثروتمند جهان از نظر منابع طبیعی و معدنی شناخته شده است و ارزش این دارایی ها حدود ۲۷.۳ تریلیون دلار برآورد شده است.

فاطمی عقدا ادامه داد: از ۴۸ محیط معدنی مستعد در جهان، ۳۵ محیط در ایران قرار دارد. همچنین از ۱۱۴ تیپ معدنی شناخته شده در جهان، ۸۹ تیپ در کشور شناسایی شده و ۸۱ ماده معدنی در ایران وجود دارد. با این حال، بخشی از این اعداد نیازمند تطبیق دقیق تر است.

وی با بیان اینکه سهم معدن در اقتصاد کلان کشور همچنان پایین است، گفت: سهم بخش معدن از تولید ناخالص ملی حدود پنج درصد است. این در حالی است که ظرفیت معدنی کشور، امکان نقش افرینی بیشتری در اقتصاد ملی را دارد.

بسته های سرمایه گذاری و طرح های تازه

رییس سازمان زمین شناسی از تعریف بسته های سرمایه گذاری جدید برای توسعه اکتشاف خبر داد و گفت: در مرحله نخست، حدود ۶۶ پروژه تعریف شده و انجام بیش از ۲.۵ میلیون کیلومتر برداشت هوایی در دستور کار قرار دارد. این عملیات می تواند داده های پایه ارزشمندی تولید کند و زمینه حضور سرمایه گذاران در بخش اکتشاف را فراهم سازد.

اگر داده های پایه، بسته های سرمایه گذاری و زمان بندی تبدیل پهنه ها به معدن فعال همزمان پیش نرود، این کشفیات نیز در ایستگاه شناسایی می مانند و به ثروت نمی رسند

وی افزود: در سال های گذشته، دانشگاه ها و بخش خصوصی در برخی طرح های سازمان به کار گرفته شدند، اما واگذاری کامل تولید داده های پایه و اجرای طرح های اکتشافی به بخش خصوصی، هنوز در کشور به اندازه کافی شکل نگرفته است.

فاطمی عقدا ادامه داد: در بازارهای موازی مانند ارز، طلا و بازار سرمایه، گردش مالی وجود دارد اما در تولید داده های پایه و اکتشاف، سهم بازار مالی کشور بسیار محدود است. امید می رود بسته های جدید، مسیر هدایت بخشی از سرمایه ها به سمت اکتشاف را هموار کند.

بر اساس گزارش ارایه شده، در قالب طرح تحول، تاکنون ۷۵۰ پروژه در حوزه های زمین شناسی و اکتشاف اقتصادی اجرا شده، ۴۴ پروژه در دست اجراست و ۲۱۵ پروژه نیز در مرحله برنامه ریزی قرار دارد. برای سال اینده نیز حدود ۲۴۵ پروژه برنامه ریزی شده است. همچنین قرار است تا پایان امسال، دو یا سه بلوک اکتشافی به سرمایه گذاران حوزه معدن تحویل داده شود.

وی در پایان، با اشاره به موضوع فرونشست زمین گفت: فرونشست بیشتر نتیجه برداشت بی رویه از سفره های اب زیرزمینی و مدیریت نادرست منابع اب کشور است. به گفته او، ماموریت سازمان تنها به کشف ثروت زیر خاک محدود نمی شود، بلکه شناسایی ریسک های زمین شناختی و کمک به کاهش خسارت های ملی نیز بخشی از وظایف این نهاد است.