امکان معامله نفت خام در بورس انرژی برای عموم

مریم غدیرپور
غرفه بورس انرژی ایران در نخستین روز از برگزاری نمایشگاه نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساخت دیجیتال میزبان سیدعلی مدنی زاده وزیر اقتصاد بود و هویت سازمانی و بصری جدید بورس انرژی ایران و همچنین ساختار جدید بازارها با حضور وزیر اقتصاد رونمایی شد.
تحول در برند و هویت جدید سازمانی و بصری بورس انرژی ایران و بازنگری در ساختار بازارهای ۴ گانه چهارمین رکن بازار سرمایه کشور، در نخستین روز نمایشگاه نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال آغاز شد.
تحولی که متناسب با گسترش ابزارها، خدمات و ظرفیتهای بازار انرژی و با هدف انعکاس جایگاه جدید این بورس در صنعت انرژی و بازار سرمایه طراحی شده است.
بورس انرژی ایران در سالهای ابتدایی فعالیت خود عمدتاً بر مبادلات فیزیکی حاملهای انرژی متمرکز بود؛ این در حالی است که با توسعه بازار ابزارهای مالی مانند گواهی ظرفیت، گواهی صرفهجویی، گواهی سپرده، ابزارهای تأمین مالی، صندوقهای سرمایهگذاری انرژی و صندوقهای سرمایهگذاری پروژه، دامنه فعالیت آن بهطور قابل توجهی گسترش یافته است.
در همین راستا، هویت بصری جدید با هدف بازتاب ماهیت نوآورانه و پویای بورس انرژی و ایجاد همگرایی بصری با بورسهای همتای بینالمللی آن شکل گرفته است.
همچنین در ساختار جدید، بازارهای بورس انرژی ایران با رویکردی کارکردی در چهار گروه بازار فرآوردههای هیدروکربوری، برق، آب و ابزارهای مالی دستهبندی شدهاند و بر این اساس، تمامی ابزارهای مالی حوزه انرژی در بازار ابزارهای مالی قابلیت معامله خواهند داشت.
این بازآرایی ساختاری با هدف ایجاد انسجام بیشتر در بازارها، جذب فعالان تخصصی هر حوزه، بهبود فرآیند کشف قیمت و تقویت ظرفیتهای سرمایهگذاری و مدیریت تراز تولید و مصرف انرژی صورت گرفته است تاد تداوم مسیر و حضور بورس انرژی ایران را در گسترهای وسیعتر و تاثیرگذارتر از قبل هموار سازد.
نامه از این پس فروش نفت در کشور شفاف خواهد شد و همه مردم میتوانند با فراهم شدن بسترهای لازم در بورس انرژی، از این ظرفیت استفاده و برای خرید نفت اقدام کنند
وزیر اقتصاد در ادامه با اشاره به تصویب دستورالعمل گواهی سپرده نفت در هیئت دولت این ابزار را ظرفیتی بسیار مهم برای ساماندهی و شفافیت فروش نفت کشور دانست و اظهار کرد: با تصویب این آیین نامه از این پس فروش نفت در کشور شفاف خواهد شد و همه مردم میتوانند با فراهم شدن بسترهای لازم در بورس انرژی، از این ظرفیت استفاده و برای خرید نفت اقدام کنند.
مدنیزاده با تأکید بر اینکه قیمتها در این بستر کاملاً منصفانه و شفاف خواهد بود، افزود: این ابزار دسترسی عموم مردم را به نوعی سرمایهگذاری در حوزه نفتی فراهم میکند و امکان حفظ ارزش قدرت خرید آنان را به همراه خواهد داشت.
امکان فروش نفت خام در بورس
مدیرعامل بورس انرژی ایران از فراهم شدن زمینه مشارکت مردم در معاملات اوراق نفت خام خبر داد و اعلام کرد که با صدور گواهیهای مربوط از سوی شرکت ملی نفت ایران و ابلاغ آییننامه دولت، پالایشگاهها و مشتریان داخلی و خارجی میتوانند از این مسیر جدید برای خرید نفت خام استفاده کنند.
توسعه معاملات نفت خام و فراهم کردن امکان سرمایهگذاری عمومی در این بازار، از جمله برنامههای مورد توجه بورس انرژی ایران است؛ بازاری که با معرفی ابزارهای مالی جدید، به دنبال ایجاد مسیرهای متنوعتر برای تأمین مالی و فروش حاملهای انرژی است.
محمد نظیفی – مدیرعامل بورس انرژی ایران – اخیرا درباره چگونگی مشارکت مردم در معاملات نفت خام توضیح داد: شهروندانی که تمایل به سرمایهگذاری در بورس انرژی و اوراق آن دارند، میتوانند با دریافت کد سجام و کد سهامداری و مراجعه به کارگزاریها به معاملات اوراق دسترسی پیدا کنند.
به گفته وی، برای سرمایهگذاری در این اوراق از نظر حجم معاملات حداقل مشخصی در نظر گرفته نشده است، هرچند خرید نفت خام با هدف تحویل فیزیکی، شرایط و الزامات خاص خود را خواهد داشت.
نظیفی با اشاره به سازوکار پیشبینیشده برای عرضه نفت خام افزود: شرکت ملی نفت ایران اقدام به صدور گواهی اوراق میکند و این اوراق میتواند از سوی پالایشگاهها و مشتریان داخلی و خارجی خریداری شود. به این ترتیب، مسیر جدیدی برای فروش نفت خام شکل خواهد گرفت.
مدیرعامل بورس انرژی ایران البته اجرای این برنامه را منوط به ابلاغ آییننامه دولت دانست و ابراز امیدواری کرد با حمایت وزارت اقتصاد و سازمان بورس و اوراق بهادار، مقدمات اجرای آن در کوتاهترین زمان فراهم شود.
دیبا؛ گام تازه در دیجیتالی شدن بورس انرژی
در کنار توسعه ابزارهای معاملاتی، تقویت زیرساختهای فناوری نیز در دستور کار بورس انرژی قرار دارد. در همین راستا، فاز سوم سامانه دیبا با هدف تسهیل ارتباط برخط و شفاف با ذینفعان این بازار رونمایی شد.
مدیرعامل بورس انرژی ایران با اشاره به اهداف این سامانه گفت: دیبا با خودکارسازی کانالهای ارتباطی و رابطهای کاربری بورس انرژی با ذینفعان، به دنبال کاهش مکاتبات اداری، کوتاه شدن زمان انجام فرایندها و ایجاد شفافیت در نحوه رسیدگی به درخواستهای کارگزاران و فعالان بازار است.
هادی صالحی، سرپرست فناوری اطلاعات بورس انرژی ایران نیز با اشاره به اقدامات انجامشده در فاز سوم این سامانه، از توسعه فرایند پذیرش دیجیتال و گردش کار و همچنین بازنگری در معماری نرمافزاری و امنیت سامانه خبر داد.
به گفته وی، با توجه به دسترسی ذینفعان به این سامانه، ملاحظات امنیتی از محیط توسعه و مدیریت کد منبع تا مراحل پیادهسازی و پشتیبانگیری مورد بازنگری قرار گرفته و الزامات پدافند غیرعامل نیز در طراحی آن لحاظ شده است.







