تکرار کابوس فرار نقدینگی در بورس
مریم غدیرپور
بازار سرمایه که در واپسین روزهای کاری هفته گذشته و مشخصا در معاملات چهارشنبه توانسته بود مسیری صعودی را تجربه کند و با تکیه بر امیدهای شکننده، کانال حساس هشت میلیون واحدی را به شکلی زودهنگام فتح نماید، با آغاز هفته نخستین سیگنال‌های نزولی خود را به نمایش گذاشت تا این دستاورد کوتاه‌مدت به سادگی هرچه تمام‌تر از کف برود و تابلوی معاملات یکسره غرق در صف‌های طولانی فروش شود؛ رویدادی عبرت‌آموز که درست همانند هشدارهای پیشین روزنامه «عصر اقتصاد» در تحلیل‌های موشکافانه خود، از سایه سنگین تنش‌های سیاسی و نااطمینانی‌های حاکم بر فضای کلان اقتصادی حکایت می‌کند، تنش‌هایی که موجب شده تا پول‌های حقیقی عطای حضور در این تالار شیشه‌ای را به لقایش ببخشند و به قصد حفظ ارزش و کاهش ریسک، روانه سایر بازارهای موازی گردند؛ چرا که هنوز خاطره تلخ توقف‌های نامتعارف و تجربه تعطیلی‌های ناگهانی گذشته در حافظه تاریخی سهامداران زنده است و همین ترس ساختاری، فرار بی‌امان سرمایه را به دنبال داشته و حال باید با تامل به نظاره نشست و دید که کارگزاران و متولیان تالار شیشه‌ای در روزهای حساس آتی چه تدبیری برای مهار این تندباد سنگین عرضه خواهند اندیشید.
سنگینی صف فروش
بورس تهران در معاملات روز گذشته با فشار سنگین فروش مواجه شد و شاخص کل با افت بیش از ۱۸۴ هزار واحدی، بخش دیگری از ارتفاع خود را از دست داد؛ در حالی که همزمان افت بیش از ۳۰ هزار واحدی شاخص هم‌وزن نشان داد: فشار فروش تنها به چند نماد بزرگ محدود نبوده و بخش گسترده‌ای از بازار سهام را دربر گرفته است.
بازار سرمایه در معاملات روز گذشته (۱۰ آبان) روزی منفی و پرعرضه را پشت سر گذاشت و شاخص‌های اصلی بورس تهران و فرابورس ایران همزمان کاهش یافتند، به طوری که شاخص کل بورس تهران با افت ۱۸۴ هزار و ۷۷۴ واحدی، به سطح هفت میلیون و ۶۵۴ هزار واحد عقب‌نشینی کرد.
شاخص کل هم‌وزن نیز که تصویر گسترده‌تری از وضعیت عمومی شرکت‌های بورسی ارائه می‌دهد، ۳۰ هزار و ۸۶۷ واحد کاهش یافت و در محدوده دو میلیون و ۱۶۵ هزار واحد قرار گرفت؛ افت همزمان این دو شاخص اثبات می‌کند: موج منفی معاملات روز گذشته صرفا ناشی از کاهش قیمت چند شرکت بزرگ و شاخص‌ساز نبوده، بلکه سهام شرکت‌های کوچک و متوسط نیز با فشار مضاعف فروش مواجه شده‌اند.
در جریان معاملات روز گذشته، ۸۲۹ هزار و ۱۳۱ فقره معامله در بورس تهران به ثبت رسید و ارزش معاملات نیز به حدود ۳۲ هزار میلیارد تومان رسید که در این میان، نمادهای فملی، فارس، فولاد، شپنا، تابان، شبندر و شستا از جمله نمادهای اثرگذار بر شاخص کل بودند.
بورس تهران در معاملات روز گذشته با فشار سنگین فروش مواجه شد و شاخص کل با افت بیش از ۱۸۴ هزار واحدی، بخش دیگری از ارتفاع خود را از دست داد
در فرابورس ایران نیز شرایط مشابهی حاکم بود و شاخص کل این بازار با کاهش ۹۱۶ واحدی به سطح ۶۵ هزار و ۲۱۰ واحد رسید؛ در حالی که تعداد معاملات فرابورس به رقم ۸۹۶ هزار و ۷۹۳ فقره بالغ گردید و نمادهای کگهر، فزر، آریا، ومپنا، شرانل، نیشکر و ارفع بیشترین اثر منفی را بر روند شاخص این بازار برجای گذاشتند.
نقدشوندگی بالا، تضمینی برای نجات قیمت‌ها نیست
نکته قابل توجه در معاملات روز گذشته، فاصله میان میزان افت شاخص کل و شاخص هم‌وزن است؛ اختلافی معنادار که مشخص می‌سازد: شرکت‌های بزرگ و شاخص‌ساز فشار بسیار سنگین‌تری را تحمل کرده‌اند، اما همزمان افت چشمگیر شاخص هم‌وزن نیز بر این واقعیت صحه می‌گذارد: بخش اعظمی از سهام خرد و متوسط بازار نیز از ترکش این موج سهمگین عرضه در امان نمانده‌اند.
از سوی دیگر، ارزش ۳۲ هزار میلیارد تومانی معاملات بورس در کنار افت سنگین شاخص‌ها نشان می‌دهد: بازار با وجود گردش قابل توجه معاملات، هرگز نتوانسته تقاضای موثر و کافی را برای مقابله با هجوم عرضه‌ها جذب نماید؛ به بیان دیگر، نقدشوندگی بالای معاملات لزوما به معنای بازگشت اعتماد و ورود تقاضای پایدار نبوده و در فضایی که فروشندگان بی‌مهابا و بدون هیچ ملاحظه‌ای دست به حراج دارایی‌های خود می‌زنند، حتی رکوردهای چند ده هزار میلیاردی ارزش دادوستدها نیز قادر به جلوگیری از سقوط شتابان قیمت‌ها نیست.
