شوک کسری بودجه در بزرگترین صندوق بیمهای
مدیر عامل سازمان تامین اجتماعی با بیان اینکه این سازمان به حدود ۴۷ میلیون بیمه شده اصلی و تبعی خدمات ارائه میکند، گفت: ماهانه بیش از ۱۴۲ هزار میلیارد تومان برای پرداخت مستمری بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته تأمین اجتماعی هزینه میشود و حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان نیز به بخش درمان اختصاص دارد.
به گزارش ایسنا، مصطفی سالاری در نشست خبری خود به مناسبت هفته تأمین اجتماعی در خصوص خدمات و عملکرد این سازمان، گفت: سازمان تأمین اجتماعی به حدود ۴۷ میلیون بیمه شده اصلی و تبعی خدمات ارائه میدهد و موظف است علاوه بر ارائه خدمات جاری از جمله درمان، در دوران بازنشستگی، از کارافتادگی، فوت و بیکاری نیز تعهدات قانونی خود را ایفا کند.
وی با بیان اینکه در حال حاضر ماهانه برای حدود پنج میلیون و ۲۰۰ هزار نفر مستمری پرداخت میشود، افزود: این جمعیت شامل بازنشستگان، ازکارافتادگان، بازماندگان و مقرریبگیران بیمه بیکاری است و از نظر تعداد، حدود سه برابر جامعه تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری، بیش از چهار برابر صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح و حدود یک و نیم برابر مجموع سایر صندوقهای بازنشستگی کشور است.
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی ادامه داد: اهمیت فعالیت این سازمان در آن است که حتی در شرایط دشوار اقتصادی، کاهش درآمدها یا شرایط جنگی نیز امکان وقفه در پرداخت مستمری یا انجام تعهدات قانونی وجود ندارد، زیرا در چنین شرایطی نیاز جامعه هدف به این خدمات بیش از گذشته است.
سالاری با اشاره به هزینههای ماهانه سازمان گفت: بیشترین هزینه سازمان مربوط به پرداخت مستمری است که ماهانه بیش از ۱۴۲ هزار میلیارد تومان برآورد میشود. پس از آن، هزینه درمان با حدود ۴۰ هزار میلیارد تومان در ماه قرار دارد.
وی توضیح داد: بخشی از این اعتبار صرف ارائه خدمات رایگان در بیمارستانها و مراکز درمانی ملکی سازمان میشود که تمامی خدمات درمانی، دارو، بستری و جراحی در آنها بدون دریافت وجه از بیمهشدگان ارائه میشود.
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی افزود: بخش دیگری از هزینههای درمان مربوط به خرید خدمت از مراکز درمانی خارج از سازمان است؛ به گونهای که در مراکز دولتی بستری، ۹۰ درصد هزینه درمان و در خدمات سرپایی مانند داروخانهها، آزمایشگاهها و مراکز تصویربرداری، ۷۰ درصد هزینهها از سوی سازمان پرداخت میشود و در مراکز خصوصی نیز تعهدات بر مبنای تعرفههای دولتی انجام میگیرد.
اهمیت فعالیت این سازمان در آن است که حتی در شرایط دشوار اقتصادی، کاهش درآمدها یا شرایط جنگی نیز امکان وقفه در پرداخت مستمری یا انجام تعهدات قانونی وجود ندارد، زیرا در چنین شرایطی نیاز جامعه هدف به این خدمات بیش از گذشته است
سالاری ادامه داد: در ماههای اردیبهشت و خرداد، متوسط درآمد سازمان از محل وصول حق بیمه کمتر از ۱۲۰ هزار میلیارد تومان بود، در حالی که هزینههای ماهانه سازمان حدود ۲۱۰ هزار میلیارد تومان و تنها هزینه پرداخت مستمریها بیش از ۱۴۰ هزار میلیارد تومان بود. بنابراین، حق بیمه وصول شده حتی برای پرداخت مستمریهای ماهانه نیز کفایت نمیکند. این شرایط، نتیجه وضعیت خاص سال جاری و آثار شرایط سال گذشته است که به امسال نیز منتقل شده است.
وی با طرح چند سوال عنوان کرد: آیا میتوان به دلیل کاهش درآمدها یا کاهش وصول حق بیمه، پرداخت مستمری را متوقف کرد؟ قطعاً خیر. آیا میتوان هزینه درمان ۴۷ میلیون نفر را پرداخت نکرد؟ خیر. آیا میتوان بیمه بیکاری را پرداخت نکرد؟ خیر. تعهدات سازمان از جمله تعهداتی است که امکان تأخیر، توقف یا تعطیلی آن وجود ندارد. این تعهدات پروژه عمرانی یا سرمایهگذاری نیست که اجرای آن به اختیار سازمان باشد، بلکه انجام آنها اجتنابناپذیر است. در مقابل، درآمدهای سازمان تحت تأثیر شرایط اقتصادی کاهش یا افزایش پیدا میکند و همین موضوع، اداره سازمان را دشوارتر میکند.
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی گفت: در خردادماه سال گذشته و همزمان با شرایط جنگی، سازمان با کاهش درآمد مواجه شد. به دلیل ملاحظات محرمانگی، امکان اعلام ارقام دقیق وجود ندارد، اما پس از آن نیز تا حدود شش ماه کاهش شدید درآمد ادامه داشت. پس از آن، اختلالات ناشی از اعتراضات دیماه و قطعی اینترنت نیز بر درآمدهای سازمان اثر قابل توجهی گذاشت و سپس آغاز جنگ رمضان و دومین جنگ در طول یک سال، بار دیگر درآمدهای سازمان را تحت تأثیر قرار داد.
سالاری افزود: با وجود همه این شرایط، عیدی بازنشستگان از طریق استقراض و همچنین فروش بخشی از اموال سازمان با مجوزهای قانونی تأمین و پرداخت شد. همچنین حقوق اسفندماه بازنشستگان نه تنها به موقع، بلکه ۱۰ روز زودتر پرداخت شد تا نگرانی و استرس ناشی از شرایط جنگ برای پنج میلیون و ۲۰۰ هزار مستمریبگیر کاهش یابد.
وی تأکید کرد: در شرایطی که زندگی مردم سختتر میشود، مسئولیت سازمان تأمین اجتماعی نیز سنگینتر، حساستر و مهمتر خواهد شد. بر همین اساس، تلاش کردهایم هیچگونه وقفه، تأخیر یا نگرانی در ارائه خدمات به بیمهشدگان و مستمریبگیران ایجاد نشود.
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی اظهار کرد: برای کاهش کسری منابع، چه در شرایط جنگی و چه در شرایط عادی، نیازمند انجام اصلاحاتی هستیم. طی کمتر از دو سال گذشته، در جلسات متعدد با شرکای اجتماعی، تشکلهای کارگری و کارفرمایی، راهکارهایی تدوین و به دولت و مجلس شورای اسلامی ارائه شده است.
وی ادامه داد: در این راستا ۱۲ پیشنهاد قانونی ارائه کردهایم که بدون ایجاد محدودیت برای کارگران و کارفرمایان و بدون تحمیل هزینههای جدید و خارج از قانون، میتواند مشکلات مالی سازمان را برطرف کند. در صورت تصویب و ابلاغ این ۱۲ بند، کسری منابع سازمان در شرایط عادی به صفر خواهد رسید، در شرایط بدون جنگ حتی میتواند به مازاد منابع منجر شود و در صورت تکرار شرایطی مشابه جنگ رمضان نیز میزان کسری منابع به حدود یکسوم وضعیت فعلی کاهش خواهد یافت.
سالاری گفت: این اصلاحات صرفاً مختص شرایط جنگی نیست، بلکه در همه شرایط به پایداری مالی سازمان کمک میکند. این برنامهها با مشارکت تشکلهای کارگری و کارفرمایی تدوین شده و امیدواریم هرچه سریعتر به تصویب مراجع قانونی برسد.
وی خاطرنشان کرد: اگر روزی بار مالی کامل سازمان تأمین اجتماعی بر دوش دولت قرار گیرد، هیچ دولتی توان تحمل آن را نخواهد داشت. با نرخهای فعلی، دولت باید ماهانه حدود ۲۲۰ هزار میلیارد تومان برای اداره این سازمان تأمین کند و اگر بخواهد این منابع را از طریق استقراض از بانک مرکزی تأمین کند، ناگزیر به ایجاد تورم قابل توجه خواهد بود.
از سوی دیگر، ظرفیت مالیاتی کشور نیز برای تأمین چنین هزینهای پیشبینی نشده و منابع موجود نیز هماکنون برای سایر مصارف قانونی اختصاص یافته است. از این رو، جلوگیری از انتقال این بار مالی به دولت، ضرورتی جدی برای اقتصاد کشور به شمار میرود.
