مولوی: اوج تورم در خوراکی‌هاست، پس رقم کالابرگ باید افزایش یابد

یک کارشناس اقتصاد کلان معتقد است پیش از جنگ ۱۲ روزه روند افزایشی بر تورم ایران حاکم شد و پس از دی ماه شدت تورم تشدید شد.

به گزارش خبرآنلاین با این‌که تورم مشکلی دیرینه در اقتصاد ایران است اما در همین ساختار تورم زده هم رسیدن تورم نقطه به نقطه به ۷۳.۵ درصد اتفاقی عجیب است.

بررسی ارقام اعلام شده از سوی مراجع رسمی نشان می‌دهد تورم ایران از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا امروز افزایشی بوده است به نحوی که تورم نقطه به نقطه که در اردیبهشت پارسال ۳۸.۹ درصد بود، پس از ۱۱ ماه در پایان فروردین امسال به بیش از ۷۳.۵ درصد رسیده است.

در میان گروه‌های مختلف هم تورم نقطه به نقطه خوراکی‌ها به بیش از ۱۱۵ درصد رسیده است.

ارقام منتشر شده از سوی مراجع رسمی نشان می‌دهند پیش از جنگ هم روند تورمی ایران به شدت فزاینده شده بود و پس از دی ماه شدت تورم به نحو چشم‌گیری افزایش پیدا کرد طوری که تورم نقطه به نقطه در ۴ ماه از ۶۰ به ۷۳.۵ درصد رسید و تورم سالانه هم از ۴۴.۶ درصد به ۵۳.۷ درصد افزایش یافت.

در این رابطه پیمان مولوی، کارشناس اقتصادی، گفت: فهم این مساله کار چندان پیچیده و دشواری نیست‌؛ ایران از گذشته با مشکل تورم دست و پنجه نرم می‌کرده و در یک سال گذشته هم روند تورم افزایشی بوده است. یعنی وقتی به آمارهای رسمی مراجعه می‌کنیم، حتی پیش از جنگ ۱۲ روزه هم نرخ تورم روندی افزایشی به خود گرفته بود و در حال افزایش بود.

او ادامه داد: در طول فصل تابستان و پاییز هم نرخ تورم نقطه‌ به نقطه و سالانه در حال افزایش بود. در دی ماه هم با اقدامات سیاستگذار پولی و ارز به آن شکل، زمینه برای جهش‌های بیشتر فراهم کرد و کار را به جایی رساند که امروز تورم مواد خوراکی به بیش از ۱۱۵ درصد رسیده و انتظار نمی‌رود فعلا این شاخص کاهشی شود. برآوردهای مختلف نیز از ادامه روند افزایش تورم خبر می‌دهند.

وی با اشاره به کمبود اطلاعات توضیح داد: به هر روی امروز یکسری آمار و ارقام که برای تحلیل آینده کمک کننده هستند، منتشر نمی‌شوند.

به طور مثال از آذر ماه بانک مرکزی از انتشار آمار رشد نقدینگی خودداری کرده و ما نمی‌دانیم در ۵ ماه گذشته سیاستگذار پولی در زمینه کنترل نقدینگی چه کرده است.

هر چند به صورت شهودی می‌توانم ادعا کنم روند رشد نقدینگی هم افزایشی بوده ولی آمار رسمی در این ۵ ماه منتشر نشده که واقعا تاسف آور است.

از نظر این کارشناس اقتصادی، دو شاخص نرخ رشد اقتصادی و نرخ رشد نقدینگی از حیاتی‌ترین شاخص‌های اقتصاد کلان هستند. مرکز آمار به طور متولی آمار مربوط به رشد اقتصادی را منتشر می‌کند اما بانک مرکزی از انتشار ارقام مربوط به رشد اقتصادی خودداری کرده است.

گفتنی است عبدالناصر همتی از ۱۰ دی ماه ۱۴۰۴ رییس کل بانک مرکزی شده و اطرافیان او مدعی بودند که همتی با هر نوع حبس آمار مخالف است. او در دولت پیش به طور خاص نسبت به منتشر نکردن آمارها انتقاداتی کرده بود.

حول تورم یک اکو سیستم شکل گرفت

مولوی ذی نفعان بودن را یکی از مشکلات اساسی اقتصاد ایران می‌داند. در یک اقتصاد ذی نفعان، هر چالش و پدیده‌ای تبدیل به یک مکانیسم مصرف منابع می‌شود و به این اعتبار از تورم تا رشد پایین اقتصادی به محلی برای تامین سوداگری برخی اقشار ذی نفع تبدیل می‌شود.

با این نگاه، مولوی معتقد است: تورم در ایران محصول سیاست‌های پولی است و سیاست‌های پولی هم به شدت متاثر از وضعیت تحریم‌ها و تنش‌های خارجی هستند.

یعنی هنگامی‌که پول و منابع کافی وجود دارد، یک طور عمل می‌کند و وقتی کمبود منابع به وجود می‌آید، طور دیگری رفتار می‌کند. با این همه ما در کشورمان با یک اکوسیستم تورمی شکل گرفته هم مواجهیم که از رشد تورم نفع می‌برد.

او تصریح کرد: متاسفانه در کشور ما هر چیزی که به پایداری می‌رسد، حول آن یک اکوسیستم شکل می‌گیرد که به مانعی در مقابل اصلاح آن وضعیت تبدیل می‌شود.

در مورد تورم یا رشد اقتصادی نامناسب هم این اکو سیستم شکل گرفته و به عاملی برای تداوم و تعمیق آن تبدیل شده است.به این ترتیب جنگ و تحریم واقعیت انکار ناپذیر هستند اما این اکو سیستم هم قابل چشم پوشی و انکار نیست.

تورم از ابتدای ۱۴۰۴ افزایشی شد

اقتصاد ایران پیش جنگ ۴۰ روزه هم شرایط دشواری داشت و حمله آمریکا و اسراییل بر دشواری‌های موجود خواهد افزود. بیشتر کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند نرخ تورم تا پایان سال افزایشی باشد و حتی امکان سه رقمی شدن آن را هم منتفی ندانسته‌اند. همچنین در مورد رشد اقتصادی هم تحلیل‌گران بر منفی شدن آن انگشت گذاشته‌اند.

مولوی در این باره تاکید کرد:‌ با توجه به این‌که دوباره با یک وضعیت نه جنگ، نه صلح هستیم و آمریکا هم دست به محاصره دریایی زده که به نسبت منابع کشور را می‌تواند متاثر کند، رشد منفی اقتصادی و افزایش تورم تقریبا قطعی است.

مگر این‌که یک اتفاق خیلی خوب بیافتد و آرزو می‌کنم که با کم شدن سایه جنگ از سر کشورمان زمینه کاهش تورم فراهم بیاید. در غیر این صورت انتظار کاهش تورم چندان واقع بینانه نیست.

وی با انتقاد از عملکرد علی مدنی زاده در مقام وزارت اقتصاد گفت: نمی‌دانم این صندلی وزارت‌خانه در ایران چرا این‌قدر وابستگی‌آور است که حتی یک متخصص هم حاضر نیست وقتی اقدام مفیدی انجام نمی‌دهد، از خیر آن بگذرد. نمی‌دانم در اتاق وزیر چه می‌گذرد که حتی یک فارغ‌التحصیل دانشگاه شیکاگو هم حاضر نیست دست از اقدامات اشتباه و تورم‌زا بردارد.

کاهش ارزش کالابرگ در ۴ ماه

مولوی با وجود این‌که مدافع اقتصاد آزاد است اما پیش از این در گفتگو با خبرآنلاین ضمن انتقاد از شوک ارزی دی ماه گفته بود بسیار نگران آینده کشور هستم زیرا در یک شرایط سخت و دشوار، ضعیف‌ترین دولت ممکن سکان کشور را به دست گرفته است. دولتی که به واقعیات کشور توجهی ندارد و تنها در پی این است که هزینه‌هایش را از سفره مردم تامین کند.

کارشناس اقتصاد کلان در مورد شوک دی ماه گفت: این حرف درست است که دیر یا زود جهش‌های قیمتی در اقتصاد ما رخ می‌داد و واقعیات اقتصاد خود را تحمیل خواهد کرد. همانطوری که گفتم ما با یک دوره تورم فزاینده در شرایطی مواجه بودیم که رشد اقتصادی چندانی هم نداشتیم و منابع کشور هم هدر رفته بود و به همین دلیل جهش‌های قیمتی رخ می‌دادند. با این حال می‌شد طور بهتری آن سیاست را اجرا کرد که آن هزینه سنگینی به مردم تحمیل نشود.

از نظر وی بهتر این بود که دولت سه ماه پیش از هر اقدامی، به پرداخت یارانه اقدام می‌کرد.

او در مورد سیاست کالابرگ گفت: قدرت خرید کالا برگ به دلیل تورم بالای کشور به شدت رو به کاهش است. سه میلیون تومانی که در دی‌ماه پرداخت شد، امروز به مراتب کالاهای کمتری را شامل می‌شود. به خصوص که اوج تورم هم در بخش مربوط به خوراکی‌ها است و به این ترتیب لازم است تا این کالا برگ‌ها افزایش پیداکنند.

منتها مشکل آن‌جایی است که منابع کافی برای آن وجود ندارد و اگر بنا باشد با خلق نقدینگی این حمایت انجام شود، باز هم تورم می‌تواند افزایش یابد. این سیکل باید شکسته شود و از این وضعیت باید بیرون بیاییم.