کشف قیمت نمادهای بازار پایه همچنان در سکوت خبری است

مسعود وطنخواه

بازار پایه فرابورس به دلیل مقررات خاص خود شاهد عرضه اولیه نیست و نماد شرکت‌ها برای بازگشایی فقط روش کشف قیمت را طی می‌کند. نبود شفافیت اطلاعاتی، اعمال نظر شخصی ناظر در هنگام تعیین قیمت، خبر نداشتن گروهی از فعالان بازار سرمایه به دلیل اطلاع‌رسانی نکردن و… از مهمترین انتقادهای سرمایه‌گذاران در این مدت بود.

کشف قیمت فرایندی است که قیمت‌های بازار را بیشتر از طریق تعاملات بین خریداران و فروشندگان تعیین می‌کند. به طور معمول، تعادل بین فروشندگان و خریداران پیش‌بینی‌کننده تقاضا و عرضه در بازار است.

عرضه و تقاضا عامل اصلی تغییر قیمت هستند. این تعادل به بهترین وجه در هنگام ارائه نرخ حمایت و مقاومت در خط قیمت دیده می‌شود.

چند سالی است که بازار پایه فرابورس تشکیل شده است اما هنوز مسئولان فرابورس برای حل مشکلات بازار پایه در هنگام کشف قیمت کار خاصی نکرده‌اند و همچنان روش کشف قیمت مانند گذشته اجرا می‌شود.

فعالان بازار سرمایه روز گذشته با پیغام ناظر از گشایش نماد معاملاتي وامير در حالی با خبر شدند که بر اساس پیغام ناظر شروع سفارش‌گيري راس ساعت 09:40 بود و بر اساس تارنمای http://www.tsetmc.com آخرین معامله نیز در ساعت 09:41:55 پایان یافت.

در پیام ناظر گشايش نماد معاملاتي (وامير1) آمده بود: «به اطلاع مي‌رساند؛ نماد معاملاتي شركت گروه صنعتي و معدني امير (وامير1) امروز يكشنبه مورخ 1400/11/17 براي اولين بار در تابلو زرد بازار پايه فرابورس ايران گشايش مي‌يابد.

شروع سفارش‌گيري راس ساعت 09:40 خواهد بود.

در اين خصوص توجه به موارد ذيل ضروري است:

1) محدوديت حجمي خريد (حداكثر تعداد اوراق بهادار در هر سفارش) جهت نماد معاملاتي شركت گروه صنعتي و معدني امير (وامير1) به ميزان 100 سهم مي‌باشد.

2) در گشايش نماد معاملاتي مذكور، ارسال سفارش خريد صرفا توسط معامله‌گران ايستگاه‌هاي معاملاتي (نامك) مجاز مي‌باشد و امكان ارسال سفارش خريد از طريق دسترسي برخط و برخط گروهي فراهم نمي‌باشد.

3) امکان ارسال سفارش فروش از سوي ايستگاه‌هاي معاملاتي (نامك)، معامله‌گران برخط و برخط گروهي مجاز است.

4) همچنين ضروري است، سرمايه‌گذاران محترم به گزارش ارزش‌گذاري شركت مذکور و نيز اطلاعات منتشره در سامانه كدال توجه فرمايند. مديريت عمليات ب»

مجتبی بهرامی، کارشناس بازار سرمایه از نحوه کشف قیمت گروه صنعتي و معدني امير انتقاد کرد و در این باره به عصر اقتصاد گفت: اطلاعات این شرکت معدنی بزرگ که هم‌اکنون سهامدار عمده شرکت «باما» نیز هست اولین بار در 25مرداد 1397 در سامانه کدال بارگذاری شد و سهم بزرگی را در صنایع فلزات روی، مس، سرب و غیره دارد.

کدال یا CODAL مخفف Comprehensive Database Of All Listed companies به معنی پایگاه اطلاعات جامع شرکت‌های پذیرفته ‌شده است که به‌ عنوان سازمان اطلاع‌رسانی ناشران نیز شناخته می‌شود.

ناشران که همان شرکت‌های عضو بازار مالی بورس، فرابورس و صندوق‌های سرمایه‌گذاری هستند، موظف به ارائه گزارش‌های دوره‌ای ماهانه، سه ماه و سالانه و انتشار اطلاعات موثق در این سایت هستند.

تارنمای کدال در تمامی کشورهای جهان دارای اصول و قواعد ثابت و یکسان است و تحت نظارت سازمان بورس کشور اعتبار و رسمیت پیدا می‌کنند.

در این تارنما تمام اطلاعات مربوط به سازمان بورس، اطلاعات مالی شرکت‌های بورسی، اطلاعات اوراق بهادار و سهام شرکت‌ها و سازمان‌ها و تمامی اخبار حول محور بازار بورس ازجمله پرداخت سود و افشای اطلاعات، آگهی دعوت مجمع و… در دسترس افراد قرار می‌گیرد.

این اطلاعات هر کدام به شکلی می‌توانند در تصمیم‌گیری سهامداران و سرمایه‌گذاران، تحلیل دقیق‌تر بازار و پیش‌بینی آینده آن مؤثر واقع شوند.

بهرامی گروه صنعتي و معدني امير را از شرکت‌های بزرگ معدنی عنوان کرد و با بیان اینکه این شرکت به طور مستقیم مالک 49درصد باما و با احتساب 12.5درصدی که از «باما» متعلق به شرکت خدمات بازرگانی پیمان امیر است در مجموع این شرکت بیشتر از 60 درصد سهام باما که هم اکنون در بازار اصلی بورس تهران معامله‌می‌شود را دارد. این سوال را مطرح کرد که شرکتی با این سابقه طولانی در حوزه معدن، کدام پارامتر را نداشته است که ناظر بازار تصمیم گرفت آن را در بازار پایه و به این صورت کشف قیمت شود.

این کارشناس بازار سرمایه در ادامه با بیان اینکه این روزها بازار سرمایه و مخصوصا بازار پایه با مخاطرات «زیادی» مواجه است، افزود: با توجه به اینکه اکنون نیز فعالان بازار سرمایه به شرکت‌های بازار پایه اعتراض دارند چرا باید فرابورس چنین شرکتی که تخلفی هم نداشته است را در این بازار و در خاموشی خبری عرضه کرد.

بهرامی از کشف قیمت 31هزار و صد تومانی برای هر سهم گروه صنعتي و معدني امير انتقاد و نوصیه کرد: بازارهای بورس و فرابورس بهتر است که با سرمایه‌گذار‌ها شفاف‌تر باشند و مستندات عرضه اولیه‌ها یا کشف قیمت را با دقت بیشتری منتشر کنند.

او اضافه کرد: با توجه به سود حدود هزار و 934تومانی، این کشف قیمت با p بر E حدود 16مرتبه در این بازار مناسب ارزیابی نمی‌شود.

نسبت P/E به معنای ( Price / Earning per Share ) است و باید آن را مفهومی از نسبت قیمت به درآمد بدانیم. به عبارت دیگر، نسبت P/E حاصل تقسیم قیمت بر سود پیش‌بینی‌شده شرکت است و در واقع زمان بازگشت سرمایه یا دارایی سهامدار را نشان می‌دهد.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: حتی اگر شرکتی به هر دلیل قرار نیست که عرضه اولیه شود با ذکر دلائل و مستندات چند روز قبل از کشف قیمت، اطلاع‌رسانی مناسب صورت گیرد.

چک کردن هر روز پیغام ناظر

سعید نجفی، دیگر کارشناس بازار سرمایه نیز درباره کشف قیمت در بازار پایه به عصر اقتصاد گفت: تاکنون 99درصد نمادهای بازار پایه در سکوت خبری کشف قیمت شده‌اند و تنها یک نماد «پدیده‌شاندیز» بود که به دلیل داشتن سهامداران بالا با اطلاع‌رسانی به‌موقع بود.

او افزود: آخرین اطلاع‌رسانی فرابورس درباره شرکت گروه صنعتي و معدني امير مربوط به یکم بهمن 1399 تخت عنوان «اطلاعیه درج شرکت گروه صنعتی و معدنی امیر در بازار پایه- تابلوی زرد» است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: اطلاع پیدا کردن از زمان بازگشایی یا کشف قیمت در بازار پایه یکی از مشکلات بزرگ فعالان بورس است و برای این کار فرد سرمایه‌گذار باید هر روز پیغام ناظر را برای نماد دلخواه چک کند که رصد هر روزه نمادها برای اطلاع از روز کشف قیمت امکان‌پذیر نیست.