سیگنال‌های مثبت در شروع دوباره معاملات

آیدا برخورداری

بازار سهام کشور روز گذشته سه‌شنبه، پس از وقفه‌ای که به‌دلیل تبعات «جنگ تحمیلی سوم» به وجود آمده بود، با فضایی آرام‌تر و نشانه‌هایی از بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران از سر گرفته شد.

در نخستین ساعت معاملات، شاخص‌ها که ابتدا با افت سنگین آغاز کرده بودند، به‌تدریج مسیر ترمیم را در پیش گرفتند و بسیاری از نمادها از محدوده منفی فاصله گرفتند.

داده‌های معاملاتی نشان داد که ورود نقدینگی حقیقی به برخی صنایع، کاهش چشمگیر صف‌های فروش، و حرکت سرمایه از صندوق‌های درآمد ثابت به سمت سهام، به‌عنوان نشانه‌هایی از احیای تدریجی جریان تقاضا قابل‌توجه بود.

در کنار این تحولات، رویکرد جدید سازمان بورس در بازگشایی کنترل‌شده نمادها و ارائه بسته‌های حمایتی شامل تسهیلات نقدینگی، افزایش ضریب اعتباری کارگزاری‌ها و طرح بیمه پرتفوی زیر یک میلیارد تومان، فضای تازه‌ای برای بازگشت آرامش به بازار ایجاد کرد. مجموعه این عوامل سبب شد تا بازار سهام روز نسبتاً امیدوارکننده‌ای را در شروع دوباره فعالیت خود تجربه کند.

بازگشت امید به بازار سهام

بازار سهام کشور روز گذشته سه‌شنبه، پس از دوره‌ای از توقف معاملات که به‌دلیل شرایط خاص ناشی از «جنگ تحمیلی سوم» ایجاد شده بود، بار دیگر فعالیت خود را با نشانه‌هایی امیدوارکننده آغاز کرد.

این بازگشایی که بسیاری از فعالان بازار آن را یک نقطه عطف مهم در روند بازگشت اعتماد عمومی می‌دانستند، توانست در همان ساعت نخست، تصویری متفاوت از نگرانی‌های پیش‌بینی‌شده ارائه دهد.

در حالی که شاخص کل در ابتدای معاملات با حدود ۱۱ هزار واحد افت وارد مدار منفی شده بود، رفته‌رفته فشار فروش کاهش یافت و روند شاخص به سمت بهبود حرکت کرد تا جایی که افت آن به حدود ۲۵۰۰ واحد محدود شد. شاخص هم‌وزن نیز با کاهش نزدیک به هزار واحدی در محدوده ۹۵۱ هزار واحد قرار گرفت؛ اما رفتار خریداران نشان می‌داد که بازار در تلاش برای یافتن کف رفتاری و رسیدن به تعادل نسبی است.

تابلو چه می گوید

بررسی تابلو معاملات نشان می‌داد که بیش از نیمی از نمادهای فعال، از جمله بخش قابل‌توجهی از صنایع بزرگ، توانستند از محدوده منفی فاصله بگیرند. حدود ۵۲ درصد نمادها سبزپوش و ۴۸ درصد همچنان در محدوده منفی معامله می‌شدند. صف‌های خرید ارزشی معادل ۴.۳ همت به خود اختصاص داده بودند، در حالی که صف‌های فروش مجموعاً ۶.۴ همت بودند؛ عددی که در مقایسه با روزهای قبل توقف معاملات، کاهش محسوسی را نشان می‌داد.

از سوی دیگر، داده‌های نقدینگی تصویر روشن‌تری از تغییر رفتار سرمایه‌گذاران ارائه می‌داد. خروج بیش از ۳ همت از صندوق‌های درآمد ثابت، همراه با ورود ۵۳۰ میلیارد تومان به صندوق‌های سهامی و جذب نقدینگی در صنایع کلیدی مانند فلزات اساسی (بیش از ۵۹۰ میلیارد تومان) و فرآورده‌های نفتی (حدود ۴۶۰ میلیارد تومان)، نشانه‌ای از چرخش جریان پول به سمت دارایی‌های مولد بود. گروه‌های سیمانی و دارویی نیز از جمله صنایعی بودند که تقریباً به‌طور کامل سبزپوش شدند و مجموعاً بیش از ۱۴۰ میلیارد تومان پول حقیقی جذب کردند. به‌ویژه در دارویی‌ها، افشای اطلاعات با اهمیت «ب» درباره مجوز افزایش نرخ محصولات متناسب با رشد ارز، عامل تقویت تقاضا شد.

42 نماد هنوز در توفق

در کنار تحولات معاملاتی، نحوه بازگشایی نمادها نیز مورد توجه فعالان بود. طبق اعلام سازمان بورس، از میان ۷۹۳ نماد متوقف‌شده، حدود ۳۴۰ نماد روز گذشته به چرخه معاملات بازگشتند. در مقابل، ۴۲ نماد که سهم مهمی از ارزش بازار را تشکیل می‌دهند، به‌دلیل ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با شرکت‌های آسیب‌دیده از جنگ، همچنان متوقف باقی ماندند تا بررسی‌های بیشتر انجام شود.

این سیاست که با تأکید بر «صیانت از حقوق سهامداران» اتخاذ شده بود، از سوی بسیاری از تحلیلگران به‌عنوان رویکردی محتاطانه اما ضروری ارزیابی شد.

اما شاید مهم‌ترین نقاط قوت روز گذشته، بسته‌های حمایتی بود که سازمان بورس اعلام و عملیاتی کرد. نخستین بخش این بسته، اجرای طرح «نقدینه» بود؛ طرحی که به سهامداران حقیقی تسهیلات ۲۰۰ میلیون تومانی با نرخ ۲۳ درصد و بازپرداخت دوساله ارائه می‌کند، بدون نیاز به وثایق رایج و تنها با تکیه بر دارایی‌های موجود در پرتفوی. این اقدام با هدف بهبود قدرت نقدینگی معامله‌گران خرد طراحی شده است.

در بخش دیگری از این بسته، ضریب اعتباری کارگزاری‌ها از ۷۵ به ۸۰ درصد افزایش یافت؛ اقدامی که می‌تواند سرعت گردش معامله و قدرت خرید معامله‌گران فعال بازار را افزایش دهد. اما شاید مهم‌ترین و اثرگذارترین طرح، «بیمه سبد سهام» با عنوان طرح «هم‌وطن» بود؛ طرحی که بر اساس آن، تمامی پرتفوی‌های زیر یک میلیارد تومان تا ۱۸ ماه بیمه می‌شوند و حداقل سود ۳۰ درصدی نسبت به قیمت‌های ۶ اسفند ۱۴۰۴ برای آنها تضمین می‌شود. این طرح بیش از ۹۸ درصد سهامداران حقیقی را پوشش می‌دهد و از نگاه بسیاری، می‌تواند به عنوان یک لنگر ثبات در بازار عمل کند.

فضای مثبت حاکم

در مجموع، بازار سهام روز گذشته نشان داد که اگرچه مسیر بازگشت به ثبات کامل زمان‌بر خواهد بود، اما مجموعه‌ای از عوامل شامل کاهش فشار عرضه، ورود نقدینگی حقیقی، بازگشت تدریجی نمادها، و اقدامات حمایتی ساختاری توانسته است فضای مثبتی را بر معاملات حاکم کند.

با این حال، کارشناسان همچنان بر لزوم پرهیز از رفتار هیجانی و اتکا به تحلیل‌های بنیادی در چنین دوره‌هایی تأکید دارند. به‌ویژه اکنون که بخشی از نمادها به‌دلیل ابهامات عملیاتی ناشی از جنگ در حالت تعلیق هستند، توجه به توان تاب‌آوری شرکت‌ها و کیفیت گزارش‌های مالی، بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.

اگر روند فعلی ادامه یابد و سیاست‌های حمایتی با کنترل و نظارت دقیق همراه باشد، بازار سهام می‌تواند در هفته‌های آینده شاهد بازگشت تدریجی رونق و گردش متعادل نقدینگی باشد.