زینب غضنفری
در دو سال اخیر بازار سهام در ایران با فراز و فرود فروانی مواجه شده و بسیاری از تازه واردین، عطای این بازار را به لقای آن بخشیده و با تابلو قرمز رنگش خداحافظی کرده اند، اما نباید فراموش کنیم که قهر کامل با این بازارهم به زیان شما تمام میشود.
البته زیان نه به تعریف معمول آن بلکه قهر کامل با بازار سرمایه به معنی پست کردن به تمام فرصتهایی است که می توان در لابه لای این آشفتگیها از آن منتفع شد و همین نکته ساده وجه ممیز برخورد حرفهایها و غیر حرفهایها بازارا سرمایه است.
همه میدانیم که بازار سرمایه به اخبار بسیار حساس است ولی در میان سونامی دائمی اخبار و جریان های تاثیر گذار بر این بازار دهن بین و ترسو یک پناهگاه تقریبا دائمی وجود دارد و آن هم سهم های بنیادی هستند که در فهرست طولانی نمادهای سبز و قرمز بازار جا خوش کردهاند.
سهمهایی که براساس نسبت های مالی و فضای بازارها پایگاهی مطمئن و به دور از زلزله های دائمی اقتصاد برای صاحبان سرمایه تلقی می شوند. اما چطور می توان این سهم ها را تشخیص داد؟
تمامی تحلیلگران بازار سرمایه در بررسی صورتهای مالی شرکتها بر اهمیت یک نکته اتفاق نظر دارند و آنهم سهم و نقش درآمدهای عملیاتی در تعریف وضعیت شرکتها.
بنگاه و نمادی میتواند ادعا کند یک سهم بنیادی قابل اتکا است که درآمد عملیاتی تثبیت شده و مطمئنی داشته باشد. حال شاید به نظر برسد در شرایط اقتصادی که حتی شرکتهای صادراتی نیز در اقتصادی ایران نمی توانند در مورد ارقام مربوط به درآمدهای عملیاتی خود با قاطعیت صحبت کنند چگونه می توانیم به سهمهای تشخیص بنیادی براساس درآمد عملیاتی رسید؟
در پاسخ به این پرسش بهتر است یک نماد را مورد بررسی قرار دهیم، نمادی که ریالی است و در مقایسه با سهم های بزرگ بازار درآمدعملیاتی آن کمترین تاثیر را از نوسان نرخ ارز می گیرد.
نماد همراه که نشانگر شرکت همراه اول در تابلو بازار سرمایه است. براساس آخرین صورتهای مالی شش ماهه منتشر شده در کدال میزان درآمدهای عملیاتی این شرکت طی نیمه نخست سال 1400 بالغ بر 26 درصد رشد داشته است.
همراه اول در اطلاعات و صورتهای مالی میان دورهای تلفیقی 6 ماهه منتهی به 31 شهریور سال 1400 (حسابرسیشده) منتشرشده 15 آذر 1400 در تارنمای کدال، درآمدهای عملیاتی این شرکت 26درصد، سود (زیان) ناخالص آن نیز 19 درصد نسبت به 6ماهه سال گذشته رشد نشان میدهد.
این افزایش درآمد عملیاتی و سود همراه اول در حالی اتفاق میافتد که سال گذشته کشور با تورم حدود 50درصدی مواجه بود. یعنی شرکت در همه امور خود از جمله حقوق و دستمزد، حمل ونقل و از همه مهم تر جایگزینی و سرویس قطعات قدیمی با جدید در روزگاری که ارز هر روز افزایش پیدا میکرد. اگر نبوغ مدیریت کاهش هزینه نبود گزارش 6ماهه این شرکت به گونهای دیگر بود. به عبارت دیگر، اگر افزایش قسمتی از هزینههای شرکت که در اثر تورم اجتنابناپذیر بود سود و زیان ناخالص شرکت بیشتر از 19درصد بود.
حال در نظر داشته باشید که در کنار عوامل مورد اشاره بازار سهام در نیمه نخست سال در کل بازدهی معادل 6 درصد را ارایه داده است که اگر این رقم را با بازار های موازی مانند ارز و طلا و حتی نرخ سپرده بانکی مقایسه کنیم متوسط زیانی بین 2 تا 12 درصد را برای کسانی به دنبال داشته است که بی توجه به سهم های بنیادی ماننده همراه به تنظیم پرتفوی خود اقدام کردهاند.
در ادامه نکته دیگری که شاید باید در رابطه با یک سهم بنیادی مورد توجه قرار گیرد بازهم بازه زمانی است که صورتهای مالی شرکتها به ما نشان میدهند. سئوال هوشمندانه ای است که می پرسید، با توجه به آنکه صورتهای مالی عملکرد گذشته شرکت را بازتاب می دهند چه تضمینی وجود دارد که در آینده همین وضعیت در عملکرد شرکت حفظ شود؟
بازهم به مقال خود برگردیم. نماد همراه و بازاری در آن فعالیت می کند، یعنی خدمات ارتباطی و شبکه اینترنت. در این بازار شرط تداوم حضور و حفظ سهم بازار حرکت با فناوری روز است.
اینجا باید سری بزنیم به دنیای پرتلاطم اخبار ولی هدفمند و بدون سردرگمی های ناشی از بی هدفی بسیاری از کسانی که در میان سونامی اخبار غرق می شوند.
در مورد عملکرد شرکت همراه اول عناوینی مانند زیر برمی خوریم که در بسیاری از رسانه های جریان اصلی و رسمی کشور منتشر شدهاند: «رشد سهم بازار سیمکارت های فعال همراه اول در سال ۱۳۹۹»، « ثبت رکوردهای جدید در «همراه من» با ۲۶.۷ میلیون مشترک منحصر به فرد»، « استقبال مشترکان همراه اول از «همراه یار» با ثبت رضایت ۹۶ درصدی»، « پاسخگویی به بیش از ۹۰ درصد شکایات سامانه ۱۹۵ در کمتر از ۳ روز»، « شرح گزارش دستاوردهای توسعه شبکه با پرچمداری ۵G».
تمامی اخبار فوق با توجه به آنکه در منابع رسمی منتشر شده اند حتی اگر رنگ و بوی تبلیغاتی داشته باشند، در بدبینانه ترین ارزیابیها هم نشان از حرکت توسعه ای شرکت همراه اول دارد. همچین رضایت مشتریان شرکت نیز خود تضمینی بر تداوم روند درآمدزایی عملیاتی شرکت همراه اول است.
در چنین شرایطی حتی بدون نیاز به اطلاعات پشت پرده و سیگنالهای انچنانی می توان متوجه شد که همراه جایگاه خود را در میان نمادهای بنیادی بازار تثبیت کرده است.
به خصوص حرکت به سمت ارایه خدمات G5 که نسل آتی خدمات دیتا و ارتباطات به آن وابسته است، نشان از تثبیت روند رو به رشد درآمدهای این شرکت دارد.
به هر صورت همانطورکه اشاره شد، قهر با بازار سرمایه و بی توجهی به نمادهای بنیادین این بازار می تواند به معنی فرصت سوزی تلقی شود که شاید با توجه به امواج دائمی تورم در اقتصاد ایران غیر قابل جبران باشد.
