پتروکم جایی برای پیوند سرمایه و تولید

جزیره کیش در میانه زمستان، بار دیگر به نقطه تلاقی نگاه‌ها و گفت‌وگوهای راهبردی صنعت پتروشیمی ایران بدل می‌شود؛ صنعتی که سال‌هاست نقش پیشران اقتصاد کشور را بر عهده دارد و حتی در سخت‌ترین شرایط تحریم نیز مسیر رشد و ارزآوری خود را متوقف نکرده است.

سومین همایش و نمایشگاه بین‌المللی «ایران پتروکم» از ۱۶ تا ۱۸ دی‌ماه، میزبان فعالان تراز اول، شرکت‌های بزرگ پتروشیمی، صنایع پایین‌دستی، فناوران و بازیگران بین‌المللی شده تا تازه‌ترین دستاوردها، ظرفیت‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری این صنعت راهبردی به نمایش گذاشته شود.

این رویداد تخصصی، فراتر از یک نمایشگاه صرف، بستری برای تبادل تجربه، هم‌افزایی فناورانه و ترسیم مسیرهای تازه همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری است؛ مسیری که با توجه به شعار سال و تمرکز بر «سرمایه‌گذاری در تولید»، اهمیت دوچندانی یافته است.

پتروکم بستری ایجاد کرده است که در آن صنعتگران با اطمینان از درک دقیق و واقع‌بینانه نیازهای عملیاتی خود از سوی فناوران و پژوهشگران، وارد تعاملات اجرایی، سرمایه‌گذاری مشترک و تصمیم‌گیری‌های توسعه‌محور می‌شوند

حضور گسترده شرکت‌های دانش‌بنیان، رشد چشمگیر مشارکت‌کنندگان و توجه به توسعه فناوری، نشان می‌دهد ایران پتروکم در پی آن است که آینده صنعت پتروشیمی کشور را با نگاهی نو و رویکردی عملیاتی رقم بزند. عصر اقتصاد در گفت‌وگویی با نوید نادرپور، مدیرعامل شرکت پتروشیمی پترو پرک پویا و متخصص حوزه پتروشیمی، به بررسی اهداف و دستاوردهای سومین همایش و نمایشگاه پتروکم پرداخته است. این گزارش بر نقش پتروکم در توسعه فناوری، جذب سرمایه‌گذاری، تقویت زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی و گسترش همکاری‌های داخلی و خارجی تمرکز دارد.

جهت‌دهی هوشمند سرمایه در صنعت پتروشیمی

نوید نادرپور، مدیرعامل شرکت پتروشیمی پترو پرک پویا و متخصص حوزه پتروشیمی، دررابطه باعلت و نقاط قوت برگزاری رویداد پتروکم به عصر اقصاد گفت: پتروکم ایران؛ از یک رویداد تخصصی تا سکوی راهبردی توسعه پتروشیمی مقدمه صنعت پتروشیمی ایران است و به‌عنوان یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد ملی، نقشی  تعیین‌کننده در ارزآوری، اشتغال‌زایی، توسعه صنعتی و امنیت انرژی کشور ایفا می‌کند.

با این حال،لازم به ذکر است که صنعت پتروشیمی کشوردرسال‌های اخیر هم‌زمان با محدودیت‌های بین‌المللی، نوسانات بازار انرژی و فشار بر منابع ارزی، بیش از گذشته با ضرورت نوآوری، بومی‌سازی فناوری و تکمیل زنجیره ارزش مواجه شده است. در نتیجه همانطور که تجربه جهانی نشان می‌دهد در چنین شرایطی، توسعه صنعتی صرفاً از مسیر سرمایه‌گذاری فیزیکی محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند شکل‌گیری نهادها و بسترهایی است که بتوانند دانش، سرمایه و نیاز صنعتی را به شکلی مؤثر به یکدیگر متصل کنند.

دستاوردهای راهبردی پتروکم

نادرپور، دستاوردهای نمایشگاه و همایش پتروکم را در دو محور راهبردی «تعامل عملیاتی» و «ایجاد زبان مشترک توسعه در صنعت پتروشیمی» ارزیابی کرد. به گفته وی، پتروکم بستری فراهم کرده است که در آن، بازیگران اصلی صنعت از سطح گفت‌وگوهای نظری عبور کرده و وارد تعاملات اجرایی و عملیاتی شده‌اند.

نادرپور با تأکید بر ماهیت کاربردی این رویداد افزود: پتروکم دیگر صرفاً محل ارائه مقالات و سخنرانی‌ها نیست، بلکه به پلتفرمی برای ارتباط مستقیم و بی‌واسطه میان مدیران ارشد مجتمع‌های پتروشیمی، شرکت‌های دانش‌بنیان، فناوران، تأمین‌کنندگان تجهیزات، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران تبدیل شده است.

نقش پتروکم در ایجاد ساختار چند راسی

این متخصص حوزه پتروشیمی ، با اشاره به ساختار شکل‌گرفته در بستر رویداد پتروکم گفت: این رویداد زمینه ایجاد یک ساختار چندرأسی را فراهم کرده که در یک سوی آن پژوهشگران، اندیشمندان، شرکت‌های دانش‌بنیان، فناوری‌های بومی‌سازی‌شده و قطب‌های علمی کشور قرار دارند، در سوی دیگر سرمایه‌گذاران و تأمین‌کنندگان منابع مالی و در سوی سوم مدیران ارشد صنایع، صنعتگران و نیازهای واقعی و عملیاتی صنعت حضور یافته‌اند.

وی افزود: آنچه این ساختار را به یک هرم کارآمد توسعه صنعتی تبدیل می‌کند، نقش پتروکم به‌عنوان رأس چهارم است؛ عاملی که با رویکردی هوشمندانه در سیاست‌گذاری، اضلاع مختلف را به یکدیگر متصل کرده و مسیر حرکت آن‌ها را هم‌راستا می‌سازد.

نادرپور تصریح کرد: برآیند این هم‌افزایی، هدایت هدفمند سرمایه‌ها به سمت کارآفرینی، ساخت داخل، بومی‌سازی فناوری و ارزش‌آفرینی صنعتی است؛ فرآیندی که ضمن افزایش بهره‌وری سرمایه، به استفاده بهینه از نهاده‌های تولید، به‌ویژه انرژی و نیروی انسانی کارآمد، منجر می‌شود.

تعامل برای کاهش ریسک سرمایه گذاری

مدیرعامل شرکت پتروشیمی پترو پرک پویا، با اشاره به پیامدهای شکل‌گیری این فضای تعاملی در پتروکم اظهار کرد: در چنین بستری، صنعتگران با اطمینان بیشتری نسبت به درک دقیق و واقع‌بینانه نیازهای صنعت از سوی فناوران و پژوهشگران وارد میدان می‌شوند.

این رویداد تخصصی با اتصال هم‌زمان فناوری، سرمایه و نیاز واقعی صنعت، سرمایه‌ها را از مسیرهای پراکنده به سمت پروژه‌های اولویت‌دار هدایت کرده و ریسک سرمایه‌گذاری صنعتی را به شکل محسوسی کاهش می‌دهد

به گفته وی، این اطمینان متقابل موجب می‌شود صاحبان صنایع از نقش صرفاً بهره‌بردار فاصله گرفته و به بازیگرانی فعال در حوزه سرمایه‌گذاری، مشارکت مالی و هدایت منابع تبدیل شوند.

پتروکم در نقش کاتالیست

این متخصص امور پتروشیمی، یکی از چالش‌های اساسی پیش‌روی این صنعت را می‌توان نبود زبان مشترک میان بدنه اجرایی صنعت، صاحبان دانش فنی و سرمایه‌گذاران دانست و گفت: این موضوع مسئله‌ای است که موجب می‌شود نیازهای واقعی واحدهای پتروشیمی یا به‌درستی بیان نشود یا در فرآیند ترجمه به مشخصات فنی و پروژه‌های توسعه‌ای دچار انحراف شود.

تجربه نشان می‌دهد هرگاه این نیازها به‌صورت شفاف، مستقیم و قابل فهم مطرح شده‌ است، مسیر توسعه محصولات و تجهیزات داخلی هدفمندتر و منطبق‌تر با شرایط واقعی عملیاتی پیش رفته و شکاف میان طراحی و بهره‌برداری به‌طور محسوسی کاهش یافته است؛ رویکردی که می‌تواند نقش مهمی در ارتقای توان داخلی و افزایش کارایی زنجیره صنعت پتروشیمی ایفا کند.

نادرپور در ادامه اضافه کرد: پتروکم در این میان نقش کاتالیزور را ایفا می کند، بنابراین سرمایه‌گذاری‌ها هدفمندتر شده و فاصله میان ایده فناورانه و کاربرد صنعتی به‌طور محسوسی کاهش یافته است. در امتداد همین زبان مشترک، پتروکم بستری برای ورود به روش‌های نوین تأمین مالی و تأمین فناوری نیز فراهم کرده است.

زبان مشترک صنعت پتروشیمی

وی با بیان اینکه در نتیجه شکل‌گیری این زبان مشترک، سرمایه‌گذاری‌ها هدفمندتر شده و فاصله میان ایده‌های فناورانه و کاربرد صنعتی به‌طور محسوسی کاهش یافته است، افزود: در امتداد همین رویکرد، پتروکم بستری مناسب برای بهره‌گیری از روش‌های نوین تأمین مالی و تأمین فناوری فراهم کرده است. مدل‌های تأمین مالی پروژه‌محور، مشارکت‌های فناورانه، همکاری‌های مبتنی بر ریسک‌پذیری مشترک و دسترسی به لیسانس و فناوری از مسیرهای غیر سنتی، از جمله ظرفیت‌هایی است که در این فضا امکان شکل‌گیری یافته و ضمن کاهش ریسک فناوری برای سرمایه‌گذاران، مسیر نوسازی صنعتی را هموارتر می‌کند.

دستاوردهای پتروکم

این مقام صنعتی تصریح کرد: آثار و پیامدهای پتروکم در سه بازه زمانی قابل ارزیابی است؛ در کوتاه‌مدت، شکل‌گیری شبکه‌های ارتباطی مؤثر، آغاز مذاکرات تجاری و فنی و شناسایی فرصت‌های همکاری و سرمایه‌گذاری را به دنبال داشته است. در میان‌مدت نیز انعقاد قراردادهای ساخت داخل و خدمات مهندسی، رشد شرکت‌های دانش‌بنیان متصل به صنعت و بهبود زنجیره تأمین، از نتایج ملموس این رویداد به‌شمار می‌رود.

وی خاطرنشان کرد: در بلندمدت، افزایش تاب‌آوری صنعت پتروشیمی در برابر شوک‌های بیرونی، تقویت مزیت رقابتی ایران در سطح منطقه و حرکت از خام‌فروشی به سمت توسعه زنجیره ارزش، مهم‌ترین دستاوردهای این رویکرد خواهد بود.درنتیجه در این سطح، پتروکم می‌تواند نقشی مؤثر در مدیریت دارایی‌های استراتژیک صنعت ایفا کند؛ دارایی‌هایی همچون دانش فنی انباشته، فناوری‌های بومی‌شده، سرمایه انسانی متخصص و اعتبار صنعتی که صیانت و بهره‌برداری هوشمند از آن‌ها، شرط پایداری توسعه است.

تامل مفید با دانش بنیان ها

مدیرعامل شرکت پتروشیمی پترو پرک پویا با اشاره به مزایای پتروکم برای بازیگران اصلی صنعت پتروشیمی تأکید کرد: برای صنعت پتروشیمی، کاهش هزینه‌های ارزی، دسترسی به راه‌حل‌های بومی و پایدار و تسریع در اجرای پروژه‌های توسعه‌ای از مهم‌ترین دستاوردهای این رویداد به‌شمار می‌آید. در سوی دیگر، شرکت‌های دانش‌بنیان با ورود به پروژه‌های واقعی و بزرگ‌مقیاس، امکان تبدیل دانش فنی به قرارداد و درآمد پایدار را یافته و در سطح تصمیم‌گیران صنعت دیده شده‌اند. همچنین برای سرمایه‌گذاران، پتروکم بستری فراهم کرده است تا سرمایه‌ها به‌صورت هدفمند در مسیر تولید هدایت شود، ریسک‌ها کنترل‌پذیرتر گردد و بازدهی سرمایه‌گذاری افزایش یابد.

پلی به سوی توسعه انرژی های پاک

این مقام صنعتی با اشاره به دستاوردهای فناورانه اخیر در بستر هم‌افزایی‌های شکل‌گرفته در پتروکم اظهار کرد: این رویداد زمینه‌ساز حرکت صنعت به‌سوی کاهش شدت کربن، توسعه انرژی‌های پاک، استفاده از فناوری‌های جذب و ذخیره‌سازی کربن (CCS)، ادغام هوش مصنوعی با فرآیندها و تجهیزات، بهره‌گیری از دوقلوی دیجیتال برای بهینه‌سازی مصرف انرژی و ارتقای ایمنی و نیز توسعه بازیافت و بازتولید پلیمرها شده است؛ حوزه‌هایی که مسیر آینده صنعت پتروشیمی جهان را ترسیم می‌کنند.

پتروکم نمونه‌ای موفق از دیپلماسی صنعتی درون‌زا است که به‌جای نمایش توانمندی‌ها، بر حل مسئله، بومی‌سازی فناوری و آینده‌سازی صنعت پتروشیمی تمرکز دارد و چشم‌انداز دهه آینده را ترسیم می‌کند

 وی افزود: در جمع‌بندی می‌توان پتروکم را پل ارتباطی عبور از حال، با پشتوانه تجربه گذشته، به‌سوی آینده دانست؛ رویدادی که نه‌تنها در سطح اقتصاد کلان کشور اثرگذار است، بلکه با نهادینه‌سازی دانش و فناوری بومی، ایجاد درک مشترک از نیازهای واقعی صنعت و طراحی مسیرهای تحول، نقشی راهبردی ایفا می‌کند.

این مقام صنعتی تصریح کرد: در چنین بستری، بازتعریف هویت و ری‌برندینگ شرکت‌های پتروشیمی به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل می‌شود؛ ری‌برندینگی که نه در ظاهر، بلکه در ایفای نقش جدید شرکت‌ها به‌عنوان بازیگران توسعه، هم‌راستا با اقتصاد دانش‌بنیان و مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی معنا پیدا می‌کند.

 وی در پایان خاطرنشان کرد: پتروکم نمونه‌ای موفق از دیپلماسی صنعتی درون‌زا است که به‌جای تمرکز بر نمایش، بر حل مسئله و آینده‌سازی صنعتی تکیه دارد و می‌تواند در دهه پیش‌رو به یکی از رهبران تحولات صنعت پتروشیمی کشور تبدیل شود.