توافق سیاسی، فرصت اقتصادی برای خوراک دام

النا شریعت زاده

در سال‌های اخیر یکی از چالش‌های جدی بخش دام، طیور و آبزی‌پروری در ایران، نوسانات شدید در تأمین و قیمت نهاده‌های دامی بوده است؛ نهاده‌هایی که سهم عمده‌ای از هزینه تولید گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و محصولات شیلاتی را تشکیل می‌دهند.

وابستگی بالای کشور به واردات اقلامی مانند ذرت، جو و کنجاله سویا باعث شده هرگونه اختلال در مبادلات مالی، حمل‌ونقل و تجارت خارجی به سرعت خود را در قیمت تمام‌شده تولید و در نهایت در سفره مصرف‌کنندگان نشان دهد. در چنین شرایطی، هر تحول در مناسبات اقتصادی خارجی می‌تواند به طور مستقیم بر بازار نهاده‌های دامی اثرگذار باشد.

در همین چارچوب، بحث احتمال توافق میان ایران و آمریکا بار دیگر توجه فعالان صنعت خوراک دام را به آینده زنجیره تأمین جلب کرده است.

بسیاری از کارشناسان معتقدند در صورت کاهش محدودیت‌های تجاری و بانکی، هزینه واردات مواد اولیه، ریسک حمل‌ونقل و زمان تأمین نهاده‌ها کاهش می‌یابد و این موضوع می‌تواند به ثبات بیشتر بازار خوراک دام منجر شود.

تجربه دوره‌هایی که محدودیت‌های تجاری کمتر بوده نیز نشان می‌دهد دسترسی آسان‌تر به نهاده‌ها معمولاً با کاهش هزینه تولید و امکان برنامه‌ریزی بلندمدت برای تولیدکنندگان همراه بوده است. در همین زمینه «عصر اقتصاد» در گفت‌وگویی با فعالان این صنعت، ابعاد مختلف تأثیر چنین تحولی بر بازار نهاده‌های دامی و تولید پروتئین حیوانی کشور را بررسی کرده است.

توافق ایران و آمریکا می‌تواند هزینه تأمین نهاده‌های دامی را کاهش دهد

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران گفت: توافق احتمالی ایران و آمریکا می‌تواند با کاهش هزینه‌های واردات، حمل‌ونقل و مبادلات بانکی، مسیر تأمین نهاده‌های دامی را تسهیل کرده و قیمت تمام‌شده خوراک دام، طیور و آبزیان را کاهش دهد.

به گزارش «عصر اقتصاد»، مجید موافق قدیری، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران و رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران، در یادداشتی با اشاره به آثار اقتصادی توافق ایران و آمریکا بر صنعت خوراک دام، این توافق را نقطه عطفی برای خروج زنجیره تأمین نهاده‌های دامی از وضعیت بحرانی دانست.

وی با بیان اینکه صنعت خوراک دام کشور طی سال‌های گذشته با مشکلاتی از جمله دسترسی محدود به نهاده‌های دامی باکیفیت، هزینه‌های سنگین لجستیک و محدودیت‌های بانکی ناشی از تحریم‌ها مواجه بوده است، افزود: در صورت گشایش در مناسبات تجاری و بانکی، انتظار می‌رود بخشی از این موانع به‌تدریج کاهش یابد.

قدیری ادامه داد: بخش عمده‌ای از نهاده‌های مورد نیاز کارخانجات خوراک دام، طیور و آبزیان از جمله جو، ذرت، کنجاله سویا، ویتامین‌ها و افزودنی‌های تخصصی، در صورت کاهش محدودیت‌ها، با هزینه کمتر و سهولت بیشتر قابل تأمین خواهد بود.

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران تصریح کرد: کاهش هزینه واردات و حمل‌ونقل، به‌طور مستقیم بر قیمت تمام‌شده خوراک دام در واحدهای دامداری، مرغداری و مزارع پرورش ماهی و میگو اثرگذار است و می‌تواند موجب بهبود حاشیه سود تولیدکنندگان شود.

در صورت گشایش در مناسبات تجاری و بانکی، انتظار می‌رود بخشی از این موانع به‌تدریج کاهش یابد

وی تأکید کرد: آثار این توافق تنها به کاهش قیمت محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند زمینه دسترسی صنعت خوراک دام کشور به فناوری‌های نوین فرآوری، آنزیم‌ها، ریزمغذی‌ها و پروبیوتیک‌های پیشرفته را فراهم کند؛ موضوعی که در نهایت به بهبود ضریب تبدیل خوراک، کاهش ضایعات و افزایش بهره‌وری منجر خواهد شد.

قدیری با اشاره به ظرفیت اسمی بیش از ۳۰ میلیون تنی صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان ایران در سال گفت: این صنعت یکی از حلقه‌های اصلی اتصال بخش کشاورزی به سفره مردم است و هرگونه بهبود در وضعیت تأمین مواد اولیه آن، می‌تواند بر بازار محصولات پروتئینی اثر مستقیم داشته باشد.

وی همچنین با بیان اینکه ایران سالانه به حدود ۲۰ میلیون تن نهاده دامی نیاز دارد، افزود: بخش عمده این نیاز از طریق واردات تأمین می‌شود و بر اساس آمار، در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۲ میلیون تن نهاده دامی شامل ذرت، جو، دانه سویا و کنجاله سویا وارد کشور شده است.

رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران با اشاره به تجربه دوره اجرای برجام اظهار کرد: در آن دوره، کاهش محدودیت‌های بانکی و حمل‌ونقل موجب تسهیل واردات نهاده‌های دامی، بهبود موجودی بنادر و تثبیت نسبی قیمت خوراک دام شد و تولیدکنندگان شیر، گوشت و تخم‌مرغ امکان برنامه‌ریزی بلندمدت‌تری پیدا کردند.

قدیری افزود: اکنون نیز در صورت شکل‌گیری توافق و اجرای هوشمندانه آن، می‌توان با درس‌گیری از تجربه‌های گذشته، شرایط مناسب‌تری برای تأمین پایدار نهاده‌های دامی و مواد اولیه تولید خوراک دام فراهم کرد.

وی خاطرنشان کرد: توافق احتمالی ایران و آمریکا به‌تنهایی معجزه نخواهد کرد، اما اگر با تسهیلات ارزی، اصلاح رویه‌های گمرکی و حمایت هوشمند از تولید داخل همراه شود، می‌تواند صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان را از وضعیت مدیریت بحران به مسیر توسعه و جهش تولید هدایت کند.

قدیری در پایان تأکید کرد: اجرای صحیح این توافق می‌تواند ضمن کاهش قیمت تمام‌شده خوراک دام، طیور و آبزیان، به بهبود کیفیت تولید، افزایش رقابت‌پذیری، تقویت امنیت غذایی و مهار بخشی از تورم هزینه‌ای در محصولات پروتئینی کمک کند.

انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران نیز آماده همکاری با دولت برای تبدیل این فرصت به دستاوردهای ملموس برای تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان است.