شرکت کشت و صنعت نوشینه در میدان سخت صادرات و تامین مواد اولیه
افزایش هزینه مواد اولیه، دشواری تأمین ارز و ریسک مبادلات خارجی، مسیر تولید و صادرات را برای گلشن پیچیدهتر کرده؛ با این حال، حفظ بازار همچنان اولویت مجموعه است.
حجت شعبانی، از مدیران کشت و صنعت نوشینه( گلشن ) در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه عصر اقتصاد از فشار همزمان تورم، افزایش هزینه مواد اولیه، دشواری تأمین مالی و ریسک صادرات بر صنعت غذا گفت و تأکید کرد که این مجموعه با وجود کاهش مسیرهای صادراتی، تلاش کرده است تولید و بازار خود را حفظ کند.
به گفته او، صادرات گلشن در سالهای گذشته به حدود ۵ میلیون دلار در سال رسیده، اما تغییر شرایط مبادلات بانکی، ریسک تجارت خارجی را افزایش داده است.
صنعت غذا در شرایطی فعالیت میکند که افزایش هزینه تولید، تأمین مواد اولیه و کاهش قدرت خرید مصرفکننده، تصمیمگیری برای تولیدکنندگان را دشوار کرده است.
در چنین شرایطی، حفظ بازار به اندازه توسعه آن اهمیت پیدا کرده است. حجت شعبانی درباره شرایط فعالیت کشت و صنعت نوشینه میگوید مجموعه تلاش کرده بخشی از فشار هزینهها را به جای انتقال مستقیم به مصرفکننده، از محل حاشیه سود خود مدیریت کند.
او درباره حضور در نمایشگاه صنایع غذایی اظهار کرد: افزایش هزینه تبلیغات باعث شده نمایشگاهها برای تولیدکنندگان اهمیت بیشتری پیدا کنند.
حضور ما فقط برای معرفی محصول نیست؛ هدف این است که مشتریان جدید پیدا کنیم، محصولات را مستقیمتر معرفی کنیم و ارتباط خود را با بازار توسعه دهیم.
شعبانی با اشاره به افزایش هزینه مواد اولیه افزود: بخش قابل توجهی از فشار موجود از افزایش قیمت مواد اولیه، هزینههای گمرکی، حملونقل و بستهبندی ناشی میشود.
در بستهبندی نیز افزایش قیمت مواد پتروشیمی و PET روی هزینه تمامشده اثر گذاشته است. با این حال تلاش کردهایم این فشار را تا حد امکان مستقیماً به مصرفکننده منتقل نکنیم.
به گفته او، تولید کنسانتره در داخل مجموعه یکی از عواملی است که به مدیریت هزینه کمک میکند. شعبانی توضیح داد: ماده اصلی تولید ما یعنی کنسانتره را خودمان تولید میکنیم و همین موضوع باعث میشود بتوانیم بخشی از هزینهها را کنترل کنیم. البته افزایش قیمت سایر نهادهها همچنان فشار زیادی بر تولید وارد میکند.
اما مشکلات تولید تنها به قیمت مواد اولیه محدود نمیشود. تأمین ارز و دشواری مبادلات مالی نیز به یکی از مسائل جدی شرکت تبدیل شده است. شعبانی گفت: در سالهای گذشته صادرات قابل توجهی داشتیم و حتی به دلیل عملکرد صادراتی مورد تقدیر قرار گرفتیم.
تلاش کردهایم واردات مورد نیاز را در قبال صادرات انجام دهیم تا فشار کمتری برای تأمین ارز ایجاد شود، اما تأخیر در تخصیص ارز و مشکلات بانکی همچنان وجود دارد.
او درباره دشواری صادرات در شرایط فعلی اظهار کرد: در گذشته اعتبار اسنادی و سازوکارهای بانکی بخشی از ریسک معامله را پوشش میدادند، اما امروز صادرکننده باید ریسک بیشتری بپذیرد. مشتری خارجی را پیدا میکنیم، کالا را ارسال میکنیم و بعد باید مطمئن باشیم وجه معامله به کشور بازمیگردد. همین مسئله ریسک صادرات را بالا برده است.
با وجود این محدودیتها، بازار خارجی همچنان یکی از محورهای فعالیت نوشینه است. شعبانی میگوید صادرات شرکت در سالهای گذشته به حدود ۵ میلیون دلار در سال رسیده و محصولات مجموعه در مقاطعی به بازارهایی در اروپا، روسیه و حتی ژاپن صادر شده است. با این حال، تحریمها و محدودیتهای نقلوانتقال پول موجب شده فعالیت در برخی بازارها کاهش پیدا کند.
شعبانی درباره مزیت رقابتی تولیدکنندگان ایرانی نیز معتقد است دسترسی به میوه و کیفیت مواد اولیه میتواند برای ایران یک مزیت باشد. او در عین حال از تغییر فضای رقابتی بازار کنسانتره خبر داد و گفت کشورهایی مانند لهستان و در سالهای اخیر چین، در این بازار حضور جدی دارند. از نگاه او، تجهیزات و ماشینآلات بهروز نیز برای حفظ کیفیت و امکان حضور در بازارهای خارجی اهمیت دارد.
در بخش تولید، موضوع دیگری که مورد تأکید شعبانی قرار گرفت، حفظ حجم بستهبندی است. او گفت مجموعه تاکنون برای مقابله با افزایش قیمت، سراغ کوچککردن بستهها نرفته است. به گفته او، تغییر اندازه بستهبندی به تغییر ماشینآلات نیاز دارد و با توجه به دشواری واردات تجهیزات، انجام چنین تغییراتی نیز ساده نیست.
اما شاید صریحترین بخش صحبتهای شعبانی به نظام تأمین مالی مربوط باشد. او معتقد است تولیدکننده برای ادامه فعالیت به سرمایه در گردش و برای توسعه به سرمایهگذاری جدید نیاز دارد، در حالی که دسترسی به تسهیلات بانکی با محدودیت روبهروست. شعبانی گفت: از یک طرف قیمت مواد اولیه افزایش پیدا میکند و از طرف دیگر تأمین منابع مالی برای سرمایهگذاری جدید دشوار است.
او همچنین به یک تجربه مشخص در مسیر توسعه اشاره کرد؛ تولید خوراک دام و طیور از محصولات جانبی کارخانه. به گفته شعبانی، مجموعه حدود یک تا دو سال است برای دریافت مجوز این طرح اقدام کرده، اما هر بار که فرآیند به مراحل پایانی میرسد، تغییرات مدیریتی یا فرآیندی موجب بازگشت کار به مراحل قبل میشود. این تجربه به گفته او، نمونهای از موانعی است که میتواند سرعت توسعه واحدهای تولیدی را کاهش دهد.
با وجود این موانع، سرمایهگذاری در بخش کنسانتره همچنان در برنامه شرکت قرار دارد. شعبانی میگوید بخش مهمی از سرمایهگذاری جدید مجموعه به توسعه این حوزه اختصاص یافته است؛ حوزهای که هم بازار داخلی دارد و هم ظرفیت صادراتی. کنسانتره تولیدی مجموعه علاوه بر استفاده در محصولات خود شرکت، به گفته او به برخی تولیدکنندگان صنایع غذایی نیز عرضه میشود و بخشی از آن نیز به بازارهای خارجی اختصاص دارد.
برنامه آینده گلشن اما فقط افزایش تولید نیست. حرکت به سمت محصولات سلامتمحور یکی از محورهای مورد توجه مجموعه است. شعبانی از بررسی جایگزینی قند خرما به جای شکر در برخی محصولات خبر داد و گفت هدف، افزایش تنوع محصولات و پاسخ به تغییر ذائقه و توجه بیشتر مصرفکنندگان به سلامت است.
او درباره وضعیت صنعت غذا نیز معتقد است مسئله اصلی در شرایط کنونی بیش از آنکه صرفاً ناتوانی در تولید باشد، به عرضه و تأمین نهادهها مربوط میشود. به گفته شعبانی، بخش قابل توجهی از تولیدکنندگان همچنان توان تولید محصولات باکیفیت را دارند، اما افزایش هزینه مواد اولیه و دشواری تأمین برخی نهادهها، استمرار تولید را تحت فشار قرار داده است.
شعبانی در پاسخ به این پرسش که در صورت ادامه تورم، کاهش حاشیه سود را ترجیح میدهد یا افزایش قیمت محصولات، گفت مجموعه تلاش میکند تا جای ممکن عرضه را حفظ کند. او با اشاره به اشتغال حدود ۴۰۰ نفر در مجموعه افزود که کاهش تولید و عرضه میتواند بر اشتغال نیز اثر بگذارد و به همین دلیل حفظ فعالیت مجموعه و بازار، در شرایط فعلی یک اولویت است.
شعبانی تأکید کرد که ادامه فعالیت یک مجموعه خصوصی در شرایط فعلی ساده نیست و تولیدکننده همزمان باید با افزایش هزینهها، دشواری تأمین مالی، محدودیتهای صادراتی و تغییرات بازار مصرف کنار بیاید. با این حال، مسیر توسعه نوشینه همچنان بر افزایش ظرفیت کنسانتره، توسعه محصولات سلامتمحور و حفظ بازار داخلی و خارجی استوار است.
وی در پایان درباره نمایشگاههای صنایع غذایی نیز نقدی متفاوت مطرح کرد و گفت به نظر او نمایشگاههای داخلی نسبت به نمایشگاههای خارجی، تخصصیبودن کمتری پیدا کردهاند و حضور مخاطبان عمومی در آنها پررنگتر است. از نگاه او، هدفمندتر شدن حضور خریداران، فعالان تخصصی و صاحبان کسبوکار میتواند به افزایش کارکرد اقتصادی این رویدادها کمک کند.
