علل ناکامی صنعت لوازم‌خانگی / کمبود ارز، تامین مواد اولیه را مشکل کرده
کارشناسان معتقدند ساماندهی واردات لوازم خانگی، اصلاح ساختار تولید و افزایش کیفیت محصولات داخلی باید همزمان دنبال شود.
جعفر قادری، نماینده مجلس و عضو کمیسیون اقتصادی، احسان‌فدایی، کارشناس صنعت و فرزین جعفرزاده، کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس در این باره بحث و تبادل‌نظر کردند.
سقوط ظرفیت تولید از ۱۴۰۴
احسان فدایی با اشاره به سابقه ممنوعیت واردات لوازم خانگی گفت: این ممنوعیت در سال۱۳۹۷ و با هدف حمایت از تولید داخلی اعمال شد.
پس از خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت۱۳۹۸ نیز شرکت‌های ال‌جی و سامسونگ فعالیت رسمی خود را در ایران متوقف کردند و از آن زمان واردات رسمی و شرکتی این دو برند و بوش متوقف است، هرچند محصولات آنها همچنان از مسیرهای مختلف در بازار حضور دارد.
او افزود: تولید لوازم خانگی از میلیون دستگاه در سال۱۳۹۷ به 3/19میلیون دستگاه در سال۱۴۰۳ رسید، اما در سال۱۴۰۴ تولیداین محصولات به‌دلیل عواملی مانند شرایط جنگی، اختلال در تأمین مواد اولیه، قطعی برق، رکود تقاضا، مشکلات ارزی و کمبود نقدینگی کاهش یافت.
اولویت با مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای
جعفر قادری، نماینده مجلس و عضو کمیسیون اقتصادی نیز در ارتباط تلفنی با برنامه با تأکید بر ضرورت مدیریت منابع ارزی گفت: در شرایط فعلی، بهتر است به‌جای اختصاص ارز به واردات محصولات نهایی، مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای مورد نیاز تولیدکنندگان داخلی در اولویت قرار بگیرد تا صنعت بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.
او افزود: کشور با محدودیت منابع ارزی مواجه است و تولیدکنندگان داخلی نیز مشکلات جدی دارند؛ بنابراین واردات کالای نهایی نباید بدون توجه به شرایط تولید انجام شود.
در صورت عادی شدن شرایط و مجاز شدن واردات، می‌توان سازوکاری تعریف کرد که درآمد حاصل از آن برای حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و ارتقای دانش فنی و فناوری تولیدکنندگان داخلی به کار گرفته شود.
برنامه ناکام توسعه صنعتی با وجود ممنوعیت واردات
فدایی با بیان اینکه ممنوعیت واردات در سال۱۳۹۷ نتیجه برنامه جامع توسعه صنعتی نبود، گفت: خروج آمریکا از برجام و بروز شوک ارزی باعث شد واردات حدود ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰قلم کالا، ازجمله لوازم خانگی ممنوع شود.
این شرایط به‌صورت ناخواسته فضایی برای رشد تولیدات داخلی ایجاد کرد، اما افزایش تعداد واحدها به‌معنای شکل‌گیری یک صنعت منسجم و رقابت‌پذیر نیست.
بخشی از تولیدکنندگان در این سال‌ها رشد کمی و کیفی داشته‌اند و توانسته‌اند عمق ساخت داخل و کیفیت محصولات خود را افزایش دهند، با این حال ظرفیت‌های متعدد و پراکنده، بهره‌وری پایین و سهم اندک بسیاری از واحدها از بازار نشان می‌دهد که ساختار صنعت نیازمند اصلاح است.
ضرورت اصلاح سیاست‌های تولید و واردات
فرزین جعفرزاده، کارشناس مرکز پژوهش‌های مجلس نیز با تأکید بر ضرورت نگاه کلان به سیاست‌های وارداتی گفت: ممکن است درباره سهم واقعی کولبری در واردات لوازم خانگی و میزان ارز مصرف‌شده در این مسیر اختلاف‌نظر وجود داشته باشد، اما تصمیم‌گیری باید براساس اولویت‌های ارزی و اهداف صنعتی کشور انجام شود.
در شرایط جنگ اقتصادی، منابع ارزی باید به سمت نیازهای اساسی، ازجمله غذا و دارو هدایت شود. در بخش صنعت نیز لازم است از تولیدکنندگانی حمایت شود که ظرفیت واقعی دارند و می‌توانند عمق ساخت داخل را افزایش دهند.
با این حال، حمایت از تولید نباید به‌معنای صرف‌نظر کردن از مطالبه کیفیت، خدمات پس از فروش و رقابت‌پذیری باشد.
منبع: خبرآنلاین
