پیشنهادات بیش از حد رویایی اقتصاددانان برای جهان

«ژیل روتیلون» استاد بازنشسته و اقتصاددان دانشگاه نانتر پاریس طی مقاله‎ای در بخش تریبون روزنامه لوموند از روند نافرمانی سیاستمداران از پیشنهادات اقتصادی  همکاران خود ابراز تعجب می‎کند.

اقتصاد در جهان کنونی مجموعه‎ای از فرآیندهای متناقض است که بر تمامی فعالیت‎های بشر در چارچوبی مشخص سایه انداخته است.

بیل کلینتون رئیس جمهوری سابق آمریکا به طور خلاصه در مورد اقتصاد به وضوح می‎گوید:« این اقتصاداست! احمقانه است» او در حقیقت خطاب به مخالفان خود در این خصوص می‎گوید نباید انتظارات خود از اقتصاد را زیاد جدی بگیرند.

برخلاف قوانین فیزیک، شیمی و زیست شناسی که حدود آزادی انسان را محدود می‎کنند؛ قوانین اقتصادی که بر اساس تحولات ساختارهای اجتماعی در طول تاریخ نیز متحول می‎شوند از این تحولات تبعیت می‎کنند. بنابراین چاره‎ای جز مراجعه به افکار و عقاید اقتصاددانان و دخالت این افکار و عقاید در تصمیم‎سازی‎های اقتصادی نیست.

به همین منظور در تمامی کشورهای جهان دولتمردان از افکار و نظریات کارشناسان اقتصادی در شوراهای گوناگون اقتصادی برای بهره‎مندی از قوانین واقع‎گرایانه اقتصادی استفاده می‎کنند.

در عین حال برخی از اقتصاددانان در پی آنند تا دلایل نافرمانی دولتمردان از توصیه‎های آنان را پیدا کنند. در این خصوص نظریات متفاوت است. دولتمردان که در پی جلب آرای بیشتر مردم برای انتخابات هستند. در حالی که نظریات و آمارهای اقتصاددانان بیشتر انتزاعی و مجرد است و بر مبنای واقعیات اقتصادی جامعه نیست. دیدگاه دیگر استفاده از راهکارهایی برای رسیدن به افق مشترک میان این دو یعنی دولتمردان و کارشناسان اقتصادیست.

از نظر اقتصاد دانان برای رسیدن به مبناهای اقتصادی درست برنامه‎های بلند مدت به ویژه پس از شوک‎های اقتصادی نیاز است. اما دولتمردان معمولا به دنبال برنامه‎های کوتاه مدت برای جلب آرای بیشتر هستند.

در پایان باید از فقر فرهنگ اقتصادی سخن گفت. اقتصاددانان بر این باورند که فرهنگ اقتصادی را خوب می‎شناسند.  نکته دیگر اصلاح ساختار اطلاع‎رسانی است. چراکه برخی از این اطلاع‎رسانی‎ها نظریات بر پایه اجماع علمی را در کنار یاوه‎بافی‎های اقتصادی قرار می‎دهند.

برای آنکه ضرورت درک مفهوم فرهنگ اقتصادی بیشتر مشخص شود معمولا بیکاری را مثال می‎زنند. کسانی که فاقد فرهنگ اقتصادی هستند و نسبت به جهان دیدگاهی ایستا دارند؛ نظرشان در مورد اشتغال به عنوان پدیده‎ای ثابت و پایدار و بدون تغییر است. در مقابل اقتصاددانان واقعی دیدی پویا نسبت به جهان دارند. در نتیجه به عقیده آنها به کمک ابتکارات و خلاقیت‎ها پدیده اشتغال پویا و فعال دیده می‎شود و دیگر جایگاه ثابتی نخواهد داشت.

منبع: لوموند