بازار آهن در انتظار تعیین تکلیف دلار؛ خرید کنیم یا منتظر بمانیم؟

در روزهای اخیر دلار در بازار آزاد تا محدوده ۲۲6 هزار تومان پیش رفت و رکوردهای جدیدی ثبت کرد. هم‌زمان، گزارش‌های روزانه بازار آهن از افزایش قیمت در بخش‌هایی مانند میلگرد، پروفیل، قیمت ورق آهن و سایر مقاطع حکایت دارد. حالا یک سؤال جدی مقابل خریداران قرار گرفته است:

آهن بخریم یا صبر کنیم تا تکلیف دلار مشخص شود؟

پاسخ برای همه یکسان نیست. اما یک نکته روشن است؛ در چنین بازاری، تصمیم‌گیری هیجانی می‌تواند هزینه زیادی داشته باشد.

دلار 250 هزار تومانی چه پیامی برای بازار آهن دارد؟

قیمت آهن در ایران مستقیماً با دلار یکسان حرکت نمی‌کند. اما نمی‌توان اثر نرخ ارز را هم نادیده گرفت. بخشی از مواد اولیه، هزینه‌های تولید، انرژی، حمل‌ونقل و قیمت‌های صادراتی فولاد تحت تأثیر نرخ ارز قرار دارند. از طرف دیگر، قیمت شمش و محصولات فولادی مانند قیمت ورق رنگی در بورس کالا نیز به متغیرهای مختلفی وابسته است.

بنابراین وقتی دلار با سرعت بالا می‌رود، بازار آهن معمولاً با یک فاصله زمانی به آن واکنش نشان می‌دهد. این واکنش هم همیشه به شکل افزایش فوری قیمت نیست.

احتمال دلار ۲۵۰ هزار تومانی یعنی فشار بیشتر روی قیمت آهن چون:

·        انتظارات تورمی بالا می‌رود و فروشندگان محتاط‌تر می‌شوند.

·        هزینه تولید و مواد اولیه افزایش پیدا می‌کند.

·        هزینه حمل‌ونقل و تأمین کالا بیشتر می‌شود.

·        احتمال رشد قیمت میلگرد، تیرآهن، ورق و پروفیل بالا می‌رود.

·        اما رکود تقاضا می‌تواند جلوی جهش کامل قیمت‌ها را بگیرد.

نکته مهم: اگر با رشد دلار، تقاضا ضعیف بماند، ممکن است بازار با قیمت‌های بالاتر و معاملات کمتر روبه‌رو شود؛ همان چیزی که خریداران باید از آن با عنوان رکود تورمی یاد کنند. بنابراین افزایش قیمت لزوماً به معنای رونق بازار نیست.

خریدار آهن در جهش دلار چه نکاتی را باید در نظر بگیرد؟

۱. فقط دلار را نگاه نکنید

یکی از اشتباهات رایج این روزها این است که خریدار فقط نمودار دلار را دنبال کند. دلار بالا می‌رود؛ پس تصور می‌کند قیمت ورق، میلگرد یا تیرآهن حتماً باید همان روز جهش کند. در حالی که قیمت آهن به مجموعه‌ای از عوامل زیر وابسته است:

·        نرخ ارز و میزان تورم

·        قیمت شمش

·        عرضه و تقاضا

·        معاملات بورس کالا

·        هزینه تولید

·        محدودیت‌های انرژی

·        صادرات

·        موجودی انبارها

·        سیاست قیمت‌گذاری کارخانه‌ها

پس برای تصمیم خرید، دلار یک سیگنال مهم است؛ اما تنها سیگنال نیست.

۲. نیاز واقعی پروژه را از خرید سرمایه‌ای جدا کنید

اگر برای یک پروژه واقعی به آهن نیاز دارید، صبر کردن برای پیدا کردن «کف قطعی بازار» می‌تواند خطرناک باشد.

فرض کنید پروژه شما به ۵۰ تن ورق روغنی نیاز دارد و اجرای پروژه برای یک ماه آینده برنامه‌ریزی شده است. در این شرایط خرید صفر یا صد منطقی نیست.

می‌توان بخشی از نیاز را اکنون تأمین کرد و خرید بخش باقی‌مانده را به رفتار دلار و بازار در روزهای آینده موکول کرد. این روش، ریسک تصمیم را کاهش می‌دهد.

۳. خرید پله‌ای در بازار پرنوسان مهم‌تر می‌شود

در بازار افزایشی، خرید یکجای کل بار می‌تواند پرریسک باشد. از طرف دیگر، صبر کامل هم ریسک خودش را دارد. راهکار می‌تواند خرید پله‌ای باشد.

برای مثال، اگر ۱۰۰ تن آهن نیاز دارید، به‌جای خرید ۱۰۰ تن در یک روز، می‌توانید متناسب با شرایط پروژه و نقدینگی، خرید را در چند مرحله انجام دهید. این کار دو مزیت دارد:

·        اگر بازار بالا رفت، تمام خرید شما با قیمت جدید انجام نشده است.

·        اگر بازار اصلاح کرد، امکان خرید در قیمت پایین‌تر باقی می‌ماند.

خرید آهن از روی ترس گران شدن دلار

یکی از بدترین تصمیم‌ها در بازار آهن، خرید صرفاً به دلیل ترس از گران شدن است. جمله‌ای که این روزها زیاد شنیده می‌شود این است: «اگر امروز نخرم، فردا حتماً گران‌تر می‌شود.»

ممکن است این گذاره درست باشد. اما ممکن است بازار بعد از یک جهش ارزی وارد فاز اصلاح یا ثبات شود. در واقع، خریدار نباید فقط از ترس گران‌تر شدن تصمیم بگیرد. باید بپرسد:

اگر بازار ۵ درصد پایین آمد، چه مقدار ضرر می‌کنم؟ اگر ۵ درصد بالا رفت، چقدر صرفه‌جویی می‌شود؟ این نگاه، تصمیم خرید را از حالت احساسی خارج می‌کند.

اشتباه دوم؛ مقایسه نکردن قیمت چند فروشنده

در بازار نوسانی، فاصله قیمت فروشندگان می‌تواند بیشتر شود. فروشنده‌ای که صبح قیمت گرفته، ممکن است با فروشنده‌ای که ظهر قیمت جدید گرفته، نرخ متفاوتی اعلام کند.

به همین دلیل استعلام لحظه‌ای اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. خریدار باید حداقل چند موضوع را هم‌زمان مقایسه کند:

قیمت کالا، کارخانه، وزن واقعی، شرایط پرداخت، هزینه حمل و زمان تحویل. گاهی پایین‌ترین قیمت اعلامی، در نهایت ارزان‌ترین خرید نیست.

اشتباه سوم؛ خرید بیش از نیاز

وقتی دلار صعودی است، وسوسه خرید بیشتر افزایش پیدا می‌کند. مثلاً پروژه به ۳۰ تن ورق آهن نیاز دارد، اما خریدار ۵۰ تن می‌خرد چون فکر می‌کند «بعداً گران‌تر می‌شود.»

این تصمیم فقط زمانی منطقی است که نقدینگی، فضای نگهداری، هزینه خواب سرمایه و احتمال مصرف کالا مشخص باشد. در غیر این صورت، ممکن است سود احتمالی افزایش قیمت، با هزینه خواب پول و انبارداری از بین برود.

پس الان آهن بخریم یا صبر کنیم؟

پاسخ را باید بر اساس سناریو داد.

1.     سناریوی اول؛ دلار به رشد خود ادامه دهد

اگر دلار از محدوده فعلی عبور کند و روند صعودی آن ادامه‌دار شود، فشار هزینه‌ای روی بازار آهن بیشتر می‌شود. در این حالت، خریدارانی که نیاز قطعی و نزدیک دارند، بهتر است خرید را بیش از حد عقب نیندازند.

·        خرید مرحله‌ای در این سناریو منطقی‌تر از صبر کامل است.

2.     سناریوی دوم؛ دلار در همین محدوده تثبیت شود

اگر بازار ارز بعد از جهش اخیر آرام شود، احتمال دارد بازار آهن هم از هیجان اولیه فاصله بگیرد. در چنین شرایطی ممکن است قیمت‌ها مدتی در محدوده فعلی نوسان کنند.

·        این سناریو برای خریدار عجول، یک فرصت است. چون الزاماً نیازی به خرید یکجای کالا وجود ندارد.

3.     سناریوی سوم؛ دلار اصلاح کند

اگر محرک‌های ارزی کاهش پیدا کنند و دلار وارد مسیر نزولی شود، احتمال اصلاح قیمت برخی مقاطع آهن وجود دارد. اما یک نکته مهم وجود دارد: اصلاح دلار الزاماً به معنی کاهش فوری قیمت آهن نیست.

فروشنده ممکن است به دلیل قیمت خرید قبلی، موجودی انبار یا انتظار برای برگشت بازار، در برابر کاهش مقاومت کند.

·        بنابراین نباید صرفاً با مشاهده یک روز کاهش دلار، سفارش خرید را کاملاً متوقف کرد.

بازار محصولات فولادی در جهش دلار

رفتار همه محصولات فولادی در جهش دلار یکسان نیست.

·        در میلگرد، عرضه کارخانه‌ها، قیمت شمش و تقاضای پروژه‌های ساختمانی اهمیت زیادی دارد.

·        در تیرآهن، برند، سایز و موجودی بازار می‌تواند اختلاف قیمت ایجاد کند.

·        در ورق، قیمت‌های جهانی، نرخ ارز، عرضه کارخانه‌های بزرگ و وضعیت تقاضای صنعتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

·        پروفیل و قوطی هم علاوه بر قیمت ورق، از هزینه تولید و وضعیت تقاضای مصرفی تأثیر می‌گیرند.

بنابراین کسی که قصد خرید دارد، بهتر است علاوه بر نرخ دلار، بپرسد: کدام محصول، کدام کارخانه و برای چه زمانی؟ این سؤال، تصمیم خرید را بسیار واقعی‌تر می‌کند.

نسخه عملی برای خریداران بازار آهن

اگر امروز قصد خرید آهن دارید، قبل از سفارش این پنج مرحله را انجام دهید:

·        اول؛ نیاز واقعی پروژه را مشخص کنی؛ نه نیاز احتمالی.

·        دوم؛ قیمت چند فروشنده و چند کارخانه را استعلام کنید.

·        سوم؛ وضعیت دلار و شمش را هم‌زمان بررسی کنید.

·        چهارم؛ اگر نیاز فوری ندارید، خرید را پله‌ای کنید.

·        پنجم؛ برای خرید خود حد ضرر و حد انتظار مشخص کنید.

قرار نیست بتوانید سقف و کف بازار را دقیق پیدا کنید. هدف این است که ریسک خرید را مدیریت کنید.

آیا رشد دلار تثبیت می‌شود یا بازار ارز وارد مرحله اصلاح خواهد شد؟

در روزهای اخیر دلار به محدوده 226 هزار تومان رسیده و همین موضوع انتظارات تورمی را بالا برده است. از طرف دیگر، در بازار آهن نیز نشانه‌های افزایش قیمت در بسیاری از مقاطع دیده می‌شود.

اما هنوز نمی‌توان افزایش قیمت را با رونق تقاضا یکی دانست. برای خریدار، مهم‌ترین تصمیم این نیست که پیش‌بینی کند دلار فردا دقیقاً چند تومان خواهد شد.

تصمیم مهم‌تر این است که چه مقدار آهن، در چه زمانی و با چه قیمتی واقعاً نیاز دارد. در چنین بازاری، نه خرید هیجانی بهترین تصمیم است و نه صبر مطلق.

·        اگر نیاز قطعی دارید، بخشی از خرید را پوشش دهید.

·        اگر نیازتان چند ماه بعد است، برای خرید کامل عجله نکنید.

·        و اگر حجم خرید بالاست، به جای شرط‌بندی روی یک قیمت، خرید را مرحله‌ای کنید.

در بازار آهن امروز، مدیریت ریسک از پیش‌بینی قیمت مهم‌تر است.